LGS’de İki Oturum Arasında Ne Yapılmalı?
LGS’de İki Oturum Arasında Ne Yapılmalı?
Editör Notu
LGS’nin ilk oturumu bitti.
Öğrenci sınıftan çıktı.
Ve sınav henüz bitmedi.
İşte bu ara, öğrencinin kontrol etmesi gereken önemli anlardan biridir.
Çünkü ilk oturum artık geçmiştedir.
Verilen cevaplar değiştirilemez.
Fakat ikinci oturum henüz başlamamıştır.
Buna rağmen öğrenciler arada sıklıkla ilk bölümün sorularını konuşmaya başlar:
“Türkçede o soruyu ne yaptın?”
“Ben onu yanlış yapmışım.”
“İnkılap çok zordu.”
“Kaç yanlışın var?”
Birkaç dakika içerisinde öğrenci zihinsel olarak ikinci oturuma hazırlanmak yerine bitmiş bir sınavın sonucunu hesaplamaya başlayabilir.
Oysa iki oturum arasındaki temel amaç ilk bölümü değerlendirmek değildir.
İkinci bölüme mümkün olan en sağlıklı zihinsel durumla başlayabilmektir.
İlk Oturum Bitti
Öğrencinin yapabileceği en önemli zihinsel ayrımlardan biri şudur:
İlk oturum artık değiştirilemez.
Bir soruyu yanlış yaptıysa düzeltemez.
Doğru yaptıysa da ikinci kez doğru yapmasına gerek yoktur.
Dolayısıyla ilk oturum üzerinde düşünmenin ikinci oturuma akademik bir katkısı yoktur.
Enerji artık öğrencinin hâlâ etkileyebileceği bölüme yönelmelidir.
Cevaplar Konuşulmalı mı?
Mümkün olduğunca konuşulmaması daha işlevsel olabilir.
Çünkü cevap karşılaştırmasının iki sonucu vardır.
Öğrenci doğru yaptığını öğrenebilir.
Ya da yanlış yaptığını düşünebilir.
İkinci durumda öğrenci:
“Bir yanlışım oldu.”
diye düşünmek yerine:
“Sınav kötü gidiyor.”
sonucuna ulaşabilir.
Henüz sınavın önemli bir bölümü önündeyken bu değerlendirmeye ihtiyaç yoktur.
Arkadaşlardan Uzaklaşmak?
Arkadaşlardan tamamen uzak durmak gerekli değildir.
Öğrenci sohbet edebilir, biraz yürüyebilir ve normal davranabilir.
Burada önemli olan sohbetin içeriğidir.
Sınav sorularının sürekli tartışıldığı bir grubun içinde kalmak öğrencinin istemeden cevap kontrolüne katılmasına neden olabilir.
Kısa ve gündelik bir sohbet ise öğrencinin zihninin sınavdan bir süre uzaklaşmasına yardımcı olabilir.
İlk Oturum Zorsa?
Öğrenci ilk oturumun beklediğinden zor geçtiğini düşünebilir.
Bu durumda:
“İkinci oturumda bunu telafi etmeliyim.”
düşüncesi ortaya çıkabilir.
Fakat telafi etme isteği öğrencinin ikinci bölümde gereğinden hızlı veya riskli davranmasına neden olabilir.
İkinci oturumun görevi birinci oturumu düzeltmek değildir.
Kendi sorularını mümkün olduğunca doğru çözmektir.
Bir Yanlış Fark Edilirse
Öğrenci arada bir soruyu yanlış yaptığını kesin olarak fark edebilir.
Bu hoş bir durum değildir.
Fakat o yanlış artık sınavın değiştirilemeyen bölümündedir.
Öğrencinin önünde iki seçenek vardır:
Yanlışı zihninde tekrar tekrar düşünmek.
Ya da ikinci oturuma hazırlanmak.
Birinci seçenek sonucu değiştirmez.
İkinci seçenek ise hâlâ sonucu etkileyebilir.
Dinlenmek
İki oturum arasındaki süre öğrencinin zihinsel olarak kısa süreli dinlenmesi için kullanılabilir.
Biraz yürümek,
oturmak,
su içmek,
çevresiyle gündelik konularda konuşmak
öğrencinin ilk oturumun yoğunluğundan uzaklaşmasına yardımcı olabilir.
Amaç tamamen sınavı unutmak değildir.
Zihinsel yükü kısa süreli azaltmaktır.
Bir Şey Yenmeli mi?
Öğrencinin ihtiyacı varsa ve sınav kuralları ile koşullar uygunsa alışık olduğu hafif yiyecekler tercih edilebilir.
Burada yine sınav günü ilk kez farklı bir şey denememek önemlidir.
Öğrencinin amacı kendisini ağırlaştırmadan fiziksel ihtiyacını karşılamaktır.
Güncel sınav günü uygulamalarında ise her zaman MEB’in ilgili yıl için yayımladığı resmî kurallar esas alınmalıdır.
Su İçmek
Öğrenci susadıysa su içebilir.
Ancak kısa sürede gereğinden fazla sıvı tüketmek de ikinci oturumda rahatsızlık oluşturabilir.
Burada özel bir sınav yöntemi yoktur.
Öğrencinin normal ihtiyacını karşılaması yeterlidir.
Telefon?
Sınav uygulamasına ilişkin yasak ve kurallar güncel MEB kılavuzuna göre değerlendirilmelidir.
Fakat akademik açıdan bakıldığında da arada sosyal medyadan cevaplara veya sınav yorumlarına ulaşmaya çalışmanın öğrenciye ikinci oturum öncesinde bir katkısı yoktur.
İlk oturumun sonucunu birkaç dakika erken öğrenmek ikinci oturumdaki hiçbir soruyu kolaylaştırmaz.
Ders Çalışılır mı?
İki oturum arasında yoğun biçimde matematik veya fen tekrarına başlamak çoğu öğrenci için gerekli değildir.
Son dakika:
formül,
konu,
soru
yüklemesi öğrencinin zihnini gereksiz biçimde meşgul edebilir.
Öğrencinin aylar boyunca öğrendiği bilgiyi birkaç dakikalık arada yeniden öğrenmesine ihtiyaç yoktur.
Formüllere Bakmak?
Öğrencinin önceden oluşturduğu ve kendisini rahatlatan çok kısa bir hatırlatma rutini varsa bu farklı değerlendirilebilir.
Ancak:
“Bir şey unutmuş olabilirim.”
kaygısıyla sürekli not karıştırmak öğrencinin zihninde yeni belirsizlikler oluşturabilir.
Son dakika tekrarının gerçekten ihtiyaç mı yoksa kaygının ürettiği bir davranış mı olduğu düşünülmelidir.
İlk Oturumu Hesaplamak
Bazı öğrenciler arada yaklaşık net hesabı yapmaya çalışır.
“Şundan eminim.”
“Bunda iki yanlış olabilir.”
“Türkçeden şu kadar gelir.”
Fakat bu hesapların hiçbiri ikinci oturumun sonucunu değiştirmez.
Üstelik öğrenci tahmin ettiğinden düşük bir sonuç çıkardığında ikinci bölüme moral kaybıyla başlayabilir.
Sınav bitmeden sınav sonucu hesaplanmaz.
İkinci Oturuma Geçiş
Ara sona yaklaşırken öğrenci zihnini yeniden sınava yönlendirebilir.
Burada uzun motivasyon konuşmalarına ihtiyaç yoktur.
Basit bir zihinsel geçiş yeterlidir:
İlk bölüm bitti.
Şimdi yeni bir bölüm başlıyor.
Bu düşünce öğrencinin iki oturumu birbirinden ayırmasına yardımcı olur.
Matematik Kaygısı
Özellikle matematikte zorlanan öğrenciler ikinci oturum yaklaşırken kaygılanabilir.
“Şimdi matematik geliyor.”
düşüncesi öğrencinin henüz soruları görmeden performans tahmini yapmasına neden olabilir.
Oysa öğrencinin karşısına hangi soruların çıkacağı henüz bilinmemektedir.
Sınav başlamadan sınavı zihinde çözmeye çalışmak gereksizdir.
İkinci Oturumun İlk Sorusu
İkinci oturum başladığında ilk sorunun zor gelmesi mümkündür.
Öğrenci bunu:
“İlk bölüm de kötüydü, şimdi bu da kötü başladı.”
şeklinde yorumlamamalıdır.
İki oturum birbirinden bağımsız değerlendirilmelidir.
Birinci oturumun duygusu ikinci oturumdaki ilk soruya taşınmamalıdır.
Veliyle Görüşmek
Sınav uygulamasının koşullarına bağlı olarak öğrenci ailesiyle karşılaşabiliyorsa velinin ilk sorusu:
“Nasıl geçti?”
olmak zorunda değildir.
Çünkü bu soru doğal görünse de öğrenciyi hemen ilk oturumu değerlendirmeye davet eder.
Daha sakin ve günlük bir iletişim öğrencinin zihninin dinlenmesine yardımcı olabilir.
Veli Ne Söylemeli?
Uzun tavsiyeler gerekli değildir.
“Matematikte dikkatli ol.”
“Fen kolay zaten.”
“İlk bölüm kötü geçtiyse ikinciyi toparla.”
gibi cümleler iyi niyetli olsa da öğrenci üzerinde ek görev duygusu oluşturabilir.
Öğrenci ikinci oturumda ne yapacağını aylardır yaptığı denemelerden biliyor olmalıdır.
Bu noktada güven bazen daha az konuşmayı gerektirir.
Denemelerde Ara
İki oturum arasındaki davranış gerçek sınav günü ilk kez düşünülmemelidir.
LGS formatına uygun denemelerde öğrenci ara sürecini de deneyimleyebilir.
İlk oturumdan sonra cevap konuşmamak,
zihinsel olarak dinlenmek,
ikinci bölüme yeniden odaklanmak
bir rutin hâline getirilebilir.
Çünkü sınav hazırlığı yalnızca soru çözme provası değildir.
Sınav gününün tamamının provasıdır.
Saruhan Kurs’ta Oturum Arası
Saruhan Kurs’ta öğrencinin sınav performansını yalnızca kaç soruyu bildiği üzerinden değerlendirmiyoruz.
Saruhan Gelişim Modeli doğrultusunda öğrencinin sınav davranışlarını da takip ediyoruz.
Analiz Et: Öğrencinin ilk oturumdaki sonucu ikinci oturuma taşıyıp taşımadığı gözlemlenir.
Planla: Gerekirse oturumlar arasındaki davranış için kişiye özel strateji belirlenir.
%100 Birebir Uygula: Öğrencinin sınav sırasında yaşadığı düşünce ve davranış problemleri öğretmeniyle ayrıntılı biçimde ele alınır.
Ödev ve Takip: Denemelerde belirlenen stratejinin uygulanıp uygulanmadığı izlenir.
Veli Bilgilendirme: Ailenin sınav aralarında ve sınav öncesinde öğrenciye gereksiz sonuç baskısı oluşturmaması sağlanır.
Çünkü bazen öğrencinin ikinci oturumdaki performansını artırmak için yeni bir matematik konusu öğretmek gerekmez.
İlk oturumu zihninde bitirmeyi öğretmek yeterlidir.
Sık Sorulan Sorular
İki oturum arasında cevaplar konuşulmalı mı?
Mümkün olduğunca ikinci oturum sonrasına bırakılması daha işlevsel olabilir.
Arkadaşlarla konuşmak yanlış mı?
Hayır. Ancak sınav sorularını ve netleri konuşmamak yararlı olabilir.
Ders çalışılmalı mı?
Yoğun bir tekrar gerekli değildir.
Bir yanlış yaptığımı fark edersem?
İlk oturumdaki cevap artık değiştirilemez. Dikkatin ikinci oturuma yönlendirilmesi daha değerlidir.
Yemek yenebilir mi?
Öğrencinin ihtiyacına ve güncel sınav kurallarına göre alışık olduğu hafif yiyecekler tercih edilebilir.
İlk oturum kötü geçtiyse ne yapılmalı?
İkinci oturum bir telafi operasyonuna dönüştürülmemeli, kendi içinde değerlendirilmelidir.
Kısa Özet
• İlk oturum bittikten sonra cevapları değiştirmek mümkün değildir.
• Cevap karşılaştırması ikinci oturum öncesinde gereksiz yük oluşturabilir.
• Öğrenci kısa süreli dinlenebilir.
• Yoğun ders tekrarı gerekli değildir.
• İlk oturumun duygusu ikinci oturuma taşınmamalıdır.
• Veli sonuç sorgulamak yerine sakin bir ortam sağlamalıdır.
• Denemelerde oturum arası davranışı da çalışılmalıdır.
Saruhan Hoca’nın Görüşü
İki oturum arasındaki süre bize eğitimin önemli bir ilkesini gösterir:
Geçmişteki performans ile bir sonraki performans aynı şey değildir.
Öğrenci ilk oturumda çok iyi yaptığını düşünebilir.
Kötü yaptığını da düşünebilir.
İki durumda da ikinci oturumun soruları değişmez.
Bu nedenle doğru soru:
“İlk oturum nasıl geçti?”
değildir.
Sınav henüz devam ederken daha değerli soru şudur:
“Öğrenci şu anda hâlâ neyi değiştirebilir?”
İlk oturumdaki bir yanlış artık öğrencinin kontrolünde değildir.
Fakat ikinci oturumdaki ilk soruya nasıl yaklaşacağı hâlâ onun kontrolündedir.
Sınav becerisi yalnızca doğru cevabı bulmak değildir.
Biteni bırakıp, henüz değiştirebileceğin şeye yeniden yönelebilmektir.
Yararlanılan Kaynaklar
• Millî Eğitim Bakanlığı – LGS merkezi sınav uygulama ve sınav kılavuzları
• Education Endowment Foundation – Metacognition and Self-Regulated Learning
• Zimmerman – Self-Regulated Learning çalışmaları
• Sınav performansı, dikkat ve öz düzenleme üzerine eğitim araştırmaları
İlgili Makaleler
• LGS’de Sınav Anında Dikkat Dağılırsa Ne Yapılmalı?
• LGS’de Sınav Kaygısı Nasıl Yönetilir?
• LGS’de Zor Sorularla Nasıl Başa Çıkılır?
• LGS Sınavında Süre Nasıl Yönetilmeli?
• LGS Sınav Sabahı Ne Yapılmalı?
• LGS’den Bir Gün Önce Ne Yapılmalı?
Saruhan Kurs
Eğitim Özel İlgi İster.