LGS’den Bir Gün Önce Ne Yapılmalı?
Editör Notu
Aylarca çalışıldı.
Konular öğrenildi.
Binlerce soru çözüldü.
Denemeler yapıldı.
Yanlışlar incelendi.
Ve sonunda sınava yalnızca bir gün kaldı.
Tam bu noktada öğrencinin ve ailenin zihninde yeni bir soru belirir:
“Bugün ne yapmalıyız?”
Bazı öğrenciler son günü tamamen ders çalışarak geçirmek ister.
Bazıları kitaplarını kapatır.
Bazı veliler:
“Son gün artık hiçbir şeye dokunma.”
derken bazıları:
“Bir gün bile çok önemli, değerlendirelim.”
diye düşünür.
Aslında bu iki yaklaşım arasında herkes için geçerli kesin bir tercih yapmak doğru değildir.
Çünkü son günün amacı öğrenciyi geliştirmekten çok aylar boyunca oluşturduğu performansı sınav gününe sağlıklı biçimde taşımasına yardımcı olmaktır.
Bu nedenle temel soru:
“Son gün çalışmalı mı?”
değil,
“Bugün yapacağımız şey yarınki performansa katkı sağlıyor mu?”
olmalıdır.
Ders Çalışılır mı?
Çalışılabilir.
Ancak yoğun bir çalışma günü oluşturmak gerekli değildir.
Öğrenci isterse kısa tekrarlar yapabilir, daha önce hazırladığı notlara bakabilir veya sürekli karıştırdığı birkaç bilgiyi gözden geçirebilir.
Buradaki amaç yeni bir öğrenme süreci başlatmak değildir.
Var olan bilgiyi hatırlamaktır.
Deneme Çözülür mü?
Kesin bir yasak koymak doğru değildir.
Fakat tam kapsamlı bir denemenin son gün öğrenciye ne kazandıracağı düşünülmelidir.
Özellikle düşük gelen bir deneme sonucu öğrencinin gereksiz biçimde kendisini sorgulamasına neden olabilir.
Öğrencinin deneme rutini tamamlanmışsa son gün yeni bir performans ölçümüne çoğu zaman ihtiyaç yoktur.
Yeni Konu?
Son gün sıfırdan geniş bir konu öğrenmeye çalışmak genellikle verimli değildir.
Öğrencinin aylardır öğrenemediği büyük bir konuyu birkaç saat içerisinde tamamlamaya çalışması zihinsel yükü artırabilir.
Ancak küçük bir bilgi eksikliği fark edilmişse kısa bir hatırlatma yapılabilir.
Önemli olan konunun kapsamı ve öğrencinin ihtiyacıdır.
Yanlışlara Bakılır mı?
Öğrenci isterse daha önce belirlediği önemli yanlışlara kısa biçimde dönebilir.
Ancak yüzlerce eski soruyu yeniden incelemek gerekli değildir.
Özellikle tekrar eden birkaç hata türünü hatırlamak daha anlamlı olabilir.
Örneğin:
soru kökündeki olumsuz ifadeler,
işlem sonunda istenen değeri kontrol etmek,
grafik eksenlerini doğru okumak.
Amaç öğrencinin zihnine yeni problemler eklemek değil, daha önce geliştirdiği kontrol davranışlarını hatırlatmaktır.
Kaç Saat Çalışılmalı?
Son gün için herkese uygulanabilecek bir saat sayısı yoktur.
Bir öğrenciyi üç saat çalıştırmanın diğerini bir saat çalıştırmaktan daha doğru olduğunu söyleyemeyiz.
Ölçüt yine süre değildir.
Öğrencinin zihinsel durumu ve yaptığı çalışmanın amacı daha önemlidir.
Son gün saat doldurulmaz; ihtiyaç varsa kısa çalışma yapılır.
Kaynaklar Kapatılmalı mı?
Bütün kitapları tamamen ortadan kaldırmak zorunlu değildir.
Fakat öğrencinin önünde bitmemiş kaynakları görmek:
“Bunların hepsini yetiştiremedim.”
duygusunu oluşturuyorsa çalışma ortamını sadeleştirmek faydalı olabilir.
Çünkü sınava bir gün kala bitmemiş kitap sayısı öğrencinin gerçek hazırlık düzeyini göstermez.
Hiçbir öğrencinin hazırlığı çözdüğü kaynakların tamamlanma yüzdesiyle ölçülmez.
Son Gün Dinlenmek
Dinlenmek çalışmanın karşıtı değildir.
Aylar süren yoğun hazırlığın ardından öğrencinin zihinsel ve fiziksel olarak toparlanması sınav performansının bir parçasıdır.
Fakat dinlenmek bütün günü yatakta geçirmek anlamına da gelmez.
Öğrenci günlük yaşamını mümkün olduğunca normal sürdürebilir.
Hafif aktiviteler yapabilir.
Ailesiyle zaman geçirebilir.
Kendisine iyi gelen sakin bir gün yaşayabilir.
Telefon Kullanımı
Telefonu tamamen yasaklamak gerekmeyebilir.
Ancak saatlerce sosyal medya kullanmak, gece geç saatlere kadar ekrana bakmak veya sınavla ilgili yoğun içerik tüketmek öğrencinin dinlenmesini zorlaştırabilir.
Özellikle sosyal medyada:
“Son gün mutlaka bunları yapın.”
“Bu konular kesin çıkacak.”
“Son gece şu soruları çözün.”
gibi içeriklerle karşılaşmak öğrencinin hazırladığı düzeni gereksiz biçimde bozabilir.
Sınav Konuşmaları
Son gün çevreden çok sayıda tavsiye gelebilir.
Akrabalar arayabilir.
Arkadaşlar netlerini konuşabilir.
Veliler geçmiş sınavlardan örnekler verebilir.
Öğretmenlerden son tavsiyeler gelebilir.
Bunların hepsi iyi niyetli olabilir.
Ancak öğrencinin son gün ihtiyacı onlarca yeni fikir değildir.
Kendi hazırlık düzenine güvenebilmesidir.
Çanta Hazırlığı
Sınav sabahına bırakılmaması gereken pratik işler önceden tamamlanabilir.
Gerekli belgeler kontrol edilebilir.
Sınavda kullanılacak malzemeler hazırlanabilir.
Kıyafet seçilebilir.
Sınav yerine ulaşım planlanabilir.
Bu küçük hazırlıkların amacı akademik değildir.
Sabah ortaya çıkabilecek gereksiz belirsizlikleri azaltmaktır.
Sınav Yeri
Mümkünse sınav yerinin nerede olduğu önceden bilinmelidir.
Ulaşım süresi hesaplanabilir.
Girişin nereden yapılacağı öğrenilebilir.
Böylece sınav sabahı:
“Okulu bulabilecek miyiz?”
gibi gereksiz bir sorunla uğraşılmaz.
Akademik hazırlığın yanında organizasyon da sınav gününün bir parçasıdır.
Beslenme
Son gün alışılmış düzeni tamamen değiştirmek için uygun bir zaman değildir.
Öğrencinin daha önce tüketmediği yiyecekleri sırf faydalı olduğu düşünüldüğü için denemek gereksiz olabilir.
Normal ve öğrencinin alışık olduğu beslenme düzenini sürdürmek daha anlamlıdır.
Aynı yaklaşım sınav sabahı için de geçerlidir.
Uyku
Son gece en sık yapılan hatalardan biri:
“Mutlaka çok erken yatmalıyım.”
düşüncesidir.
Öğrenci normalde 23.00 civarında uyuyorsa saat 20.00’de yatağa girmesi uyuyacağı anlamına gelmez.
Hatta:
“Uyumam gerekiyor.”
düşüncesi uykuya geçişi zorlaştırabilir.
Bu nedenle uyku düzeninin son geceden önce oluşturulmuş olması daha değerlidir.
Uyuyamazsa?
Öğrencinin sınav heyecanı nedeniyle normalden biraz daha geç uyuması mümkündür.
Bu durumda:
“Uyuyamadım, yarın sınavım kötü geçecek.”
şeklinde kesin bir sonuç çıkarmak kaygıyı artırabilir.
Tek bir gecenin mükemmel geçmemesi aylar boyunca yapılan hazırlığı ortadan kaldırmaz.
Önemli olan öğrencinin bunu yeni bir probleme dönüştürmemesidir.
Erken Kalkmak
Sınav sabahında hazırlanmak için yeterli zaman bırakılmalıdır.
Ancak gereğinden çok erken kalkmak da öğrencinin yorgun hissetmesine neden olabilir.
Amaç öğrencinin acele etmeden hazırlanabileceği fakat günlük ritmini de gereksiz biçimde bozmayacağı bir saat belirlemektir.
Ailenin Rolü
Son gün ailelerin de kaygısı yükselebilir.
Fakat yetişkinin kaygısı farkında olmadan öğrenciye aktarılabilir.
Sürekli:
“Hazır mısın?”
“Heyecanlı mısın?”
“Bir şey unuttuk mu?”
“Yarın dikkatli ol.”
demek öğrencinin zihnini sürekli sınava döndürür.
Organizasyon yapılmalı fakat evde olağanüstü hâl atmosferi oluşturulmamalıdır.
Son Tavsiyeler
Son gün öğrenciye uzun bir sınav talimatları listesi vermek yerine daha önce kullandığı stratejiler hatırlatılabilir.
Zor soruda takılıp kalmamak.
Soru kökünü doğru okumak.
Süreyi kontrol etmek.
Cevaplamadığı soruları takip etmek.
Fakat bunlar öğrencinin aylardır denemelerde uyguladığı davranışlar olmalıdır.
Son gün yeni bir sınav sistemi öğretilmez.
Kendine Güven
Özgüven:
“Bütün soruları yapacağım.”
demek değildir.
Öğrencinin:
“Karşıma çıkan sorularla nasıl uğraşacağımı biliyorum.”
diyebilmesidir.
Bu güven yalnızca güzel sözlerle oluşmaz.
Aylar boyunca yapılan çalışmalar, çözülen sorular, analiz edilen yanlışlar ve girilen denemeler bu duygunun temelini oluşturur.
Son gün öğrencinin ihtiyacı yeni kanıtlar toplamak değil, sahip olduğu hazırlığı hatırlamaktır.
Saruhan Kurs’ta Son Gün
Saruhan Kurs’ta son günü yeni bir akademik yükleme dönemi olarak görmüyoruz.
Saruhan Gelişim Modeli’nin aylar boyunca oluşturduğu hazırlığın artık öğrenci tarafından sınava taşınması gerektiğini düşünüyoruz.
Analiz Et: Son anda yeni problem listeleri oluşturulmaz.
Planla: Sınav günü için gerekli akademik ve pratik hazırlık netleştirilir.
%100 Birebir Uygula: Gerekiyorsa yalnızca öğrencinin ihtiyaç duyduğu son küçük noktalar ele alınır.
Ödev ve Takip: Yoğun yeni görevler yerine mevcut hazırlığın korunması amaçlanır.
Veli Bilgilendirme: Ailenin son gün öğrencinin üzerindeki baskıyı artırmadan süreci desteklemesi sağlanır.
Aylar boyunca öğretmen öğrencinin yanında yürür.
Son gün ise öğrencinin artık kendi hazırlığına güvenebilmesi gerekir.
Sık Sorulan Sorular
Son gün ders çalışılır mı?
İstenirse kısa ve hedefli tekrar yapılabilir. Yoğun çalışma gerekli değildir.
Deneme çözülmeli mi?
Her öğrenci için gerekli değildir. Özellikle yeni bir ölçümün sağlayacağı fayda değerlendirilmelidir.
Yeni konu çalışılır mı?
Geniş yeni konular yerine gerekiyorsa küçük eksikler hatırlanabilir.
Saat kaçta yatılmalı?
Öğrencinin önceden oluşturduğu uyku düzeni mümkün olduğunca korunmalıdır.
Telefon kullanılabilir mi?
Kullanılabilir ancak uzun ekran süresi ve sınav kaygısını artırabilecek içerikler sınırlandırılabilir.
Hiç ders çalışmamak yanlış mı?
Hayır. Öğrencinin hazırlık düzeyine ve ihtiyacına göre son günü daha çok dinlenerek geçirmek de uygun olabilir.
Kısa Özet
• Son gün yoğun çalışma günü değildir.
• Yeni ve geniş konular açılmamalıdır.
• İstenirse kısa tekrar yapılabilir.
• Yeni kaynaklara ihtiyaç yoktur.
• Sınav belgeleri ve malzemeleri hazırlanmalıdır.
• Sınav yeri ve ulaşım planı kontrol edilmelidir.
• Uyku düzeni korunmalıdır.
• Evde sınav baskısı artırılmamalıdır.
• Amaç öğrenciyi geliştirmekten çok mevcut performansı korumaktır.
Saruhan Hoca’nın Görüşü
Sınava bir gün kala öğrencinin önünde artık iki ayrı zaman vardır.
Geçmişte yaptığı hazırlık ve yarın göstereceği performans.
Son gün bu ikisinin arasındaki köprüdür.
Bu nedenle ne:
“Artık hiçbir şey yapma.”
ne de:
“Son saatine kadar çalış.”
her öğrenci için doğru bir eğitim ilkesi olabilir.
Doğru ölçüt daha basittir:
Bugün yaptığımız şey öğrencinin yarınki performansını güçlendiriyor mu, yoksa yalnızca sınav yaklaştığı için bir şey yapmış olma ihtiyacımızı mı karşılıyor?
Bazen kısa bir tekrar güçlendirir.
Bazen dinlenmek.
Bazen çantayı hazırlamak.
Bazen de artık kitabı kapatmak.
Aylar boyunca yapılması gerekenler yapıldıysa son günün görevi yeni bir başarı üretmek değildir.
İyi hazırlığın son aşaması, öğrencinin öğrendiklerine güvenebileceği noktada geri çekilebilmektir.
Yararlanılan Kaynaklar
• Education Endowment Foundation – Metacognition and Self-Regulated Learning
• Dunlosky ve arkadaşları – öğrenme teknikleri üzerine çalışmalar
• Zimmerman – Self-Regulated Learning çalışmaları
• Millî Eğitim Bakanlığı – LGS merkezi sınav uygulamaları ve sınav kılavuzları
İlgili Makaleler
• LGS’de Son Hafta Nasıl Çalışılmalı?
• LGS’de Son Ay Nasıl Çalışılmalı?
• LGS’de Deneme Sıklığı Nasıl Olmalı?
• LGS’de Netler Neden Dalgalanır?
• LGS’de Dikkat Hataları Nasıl Azaltılır?
• LGS’de Süre Yönetimi Nasıl Yapılır?
Saruhan Kurs
Eğitim Özel İlgi İster.