LGS’de Öğrenci Kendi Başına Çalışmayı Nasıl Öğrenir?

Editör Notu

LGS hazırlığında ailelerin sık yaşadığı sorunlardan biri şudur:

“Biz söylemezsek dersin başına oturmuyor.”

Anne veya baba hatırlatır.

“Bugün matematik çözdün mü?”

“Ödevlerini yaptın mı?”

“Denemendeki yanlışlara baktın mı?”

Öğrenci çalışmaya başlar.

Bir süre sonra tekrar kontrol edilir.

Bu düzen kısa vadede işe yarıyor gibi görünebilir.

Çünkü öğrenci gerçekten çalışmaktadır.

Fakat burada önemli bir soru vardır:

Öğrenci ders çalışmayı mı öğrenmektedir, yoksa biri tarafından çalıştırılmayı mı?

LGS yalnızca akademik bilgi gerektiren bir sınav değildir.

Öğrencinin zamanını yönetmesi, sorumluluklarını takip etmesi, eksiklerini fark etmesi ve gerektiğinde çalışma davranışını değiştirebilmesi de önemlidir.

Bu beceriler bir günde oluşmaz.

Öğrenciden bir anda:

“Artık kendi sorumluluğunu kendin al.”

demek de yeterli değildir.

Bağımsız çalışma öğrenilen bir beceridir.

Bu makalenin temel tezi şudur:

Öğrencinin kendi başına çalışması, yetişkin desteğinin bir anda ortadan kaldırılmasıyla değil; planlama ve takip sorumluluğunun zaman içerisinde öğrencinin kendisine aktarılmasıyla gelişir.

 

LGS Öğrencisi Kendi Başına Nasıl Çalışmayı Öğrenir?

Kısa cevap:

Öğrencinin ne yapacağını, ne zaman yapacağını ve çalışmasının sonucunu nasıl değerlendireceğini giderek daha fazla kendisinin yönetmesi gerekir.

Başlangıçta öğretmen veya veli;

plan oluşturmasına,

çalışmayı başlatmasına,

öncelikleri belirlemesine

ve sonuçları değerlendirmesine

yardımcı olabilir.

Ancak amaç bu desteği sürekli artırmak değildir.

Öğrenci geliştikçe dışarıdan verilen desteğin biçimi değişmeli ve sorumluluk kademeli olarak öğrenciye geçmelidir.

 

Kendi Başına Çalışmak Ne Demektir?

Bağımsız çalışma yalnızca öğrencinin odasında tek başına soru çözmesi değildir.

Bir öğrenci yalnız olabilir fakat bütün programı annesi hazırlıyor, hangi kitabı açacağını babası söylüyor ve yanlışlarını öğretmeni takip ediyorsa öğrenme sürecini hâlâ büyük ölçüde başkaları yönetiyor olabilir.

Gerçek bağımsızlık öğrencinin zamanla şu sorulara cevap verebilmesidir:

Bugün ne çalışmalıyım?

Neden bunu çalışıyorum?

Nerede zorlanıyorum?

Çalışmam yeterli oldu mu?

Yarın neye dönmeliyim?

Yani bağımsız çalışma fiziksel yalnızlıktan çok öğrenme sorumluluğudur.

 

Öğrenci Neden Sürekli Hatırlatılmaya İhtiyaç Duyar?

Tek bir nedeni yoktur.

Öğrenci;

çalışma alışkanlığı geliştirmemiş olabilir,

nereden başlayacağını bilmiyor olabilir,

programı gözünde büyütüyor olabilir,

hedefi kendisi için anlamlı bulmuyor olabilir,

zorlandığı derslerden kaçınıyor olabilir,

zamanını planlayamıyor olabilir

veya uzun zamandır dışarıdan yönlendirilmeye alışmış olabilir.

Bu nedenle sürekli hatırlatılan her öğrenciye:

“Sorumluluk sahibi değil.”

demek doğru bir değerlendirme değildir.

Önce bağımsız çalışmayı engelleyen neden anlaşılmalıdır.

 

Ders Çalışma Alışkanlığı Nasıl Oluşur?

Alışkanlıkların oluşmasında düzen önemlidir.

Her gün tamamen farklı saatlerde ve farklı koşullarda çalışmak bazı öğrenciler için başlama davranışını zorlaştırabilir.

Belirli bir çalışma zamanı ve ortamı oluşturmak faydalı olabilir.

Örneğin öğrenci eve geldikten, dinlendikten ve temel ihtiyaçlarını karşıladıktan sonra belirli bir zaman dilimini çalışmaya ayırabilir.

Zamanla:

“Ders çalışmalı mıyım?”

kararı yerine:

“Çalışma zamanım geldi.”

rutini oluşabilir.

Bu küçük fark önemlidir.

Çünkü öğrenci her gün yeniden karar vermek zorunda kalmaz.

 

Öğrenci Çalışmaya Neden Başlayamaz?

Bazen sorun çalışma isteğinin olmaması değildir.

Görevin belirsiz olmasıdır.

Örneğin:

“Bugün ders çalışacağım.”

oldukça geniş bir hedeftir.

Öğrenci nereden başlayacağını düşünürken bile çalışma ertelenebilir.

Buna karşılık:

“20 matematik sorusu çözeceğim, ardından son denemedeki iki fen yanlışımı inceleyeceğim.”

daha somut bir görevdir.

Çalışma planındaki görevler ne kadar açık olursa öğrencinin başlangıç davranışı o kadar kolaylaşabilir.

 

Günlük Programı Öğrenci mi Hazırlamalıdır?

Bu, öğrencinin mevcut becerisine bağlıdır.

Planlama alışkanlığı olmayan bir öğrenciden bütün programını tek başına hazırlamasını beklemek erken olabilir.

Başlangıçta öğretmen veya veliyle birlikte plan yapılabilir.

Örneğin yetişkin:

“Bu hafta hangi alanlara çalışman gerektiğini düşünüyorsun?”

diye sorabilir.

Öğrenci cevap verir.

Eksik kalan noktalar birlikte değerlendirilir.

Zaman içerisinde yetişkinin katkısı azalır.

Amaç öğrencinin hazır olmadığı bir sorumluluğu ona bırakmak değil, sorumluluğu taşıyabilecek hâle gelmesini sağlamaktır.

 

Hazır Program Vermek Yanlış mıdır?

Her zaman değil.

Özellikle başlangıçta öğrenciye yapı sunmak yararlı olabilir.

Sorun hazır programın zamanla değişmeden devam etmesidir.

Öğrenci aylar boyunca yalnızca başkasının hazırladığı listeyi uyguluyorsa planlama becerisini yeterince geliştiremeyebilir.

Bu nedenle hazır program bir başlangıç aracı olabilir.

Fakat nihai amaç öğrencinin:

“Bugün ne çalışmam gerekiyor?”

sorusunun cevabını giderek daha fazla kendisinin verebilmesidir.

 

Öğrenci Kendi Eksiklerini Nasıl Fark Eder?

Bu beceri bağımsız öğrenmenin temel parçalarından biridir.

Öğrenci deneme sonrasında yalnızca netine bakmamalıdır.

Şunları da değerlendirebilmelidir:

Hangi konularda hata yaptım?

Bu yanlışların nedeni neydi?

Hangi sorularda gereğinden fazla zaman harcadım?

Hangi konuya tekrar dönmeliyim?

Hangi çalışma işe yaradı?

Bu sorular öğrencinin kendi öğrenmesini gözlemlemesini sağlar.

Zaman içerisinde öğretmen analizinin yanında öğrencinin kendi analizi de gelişmelidir.

 

Öğrenciye Sürekli Ne Yapacağını Söylemek Doğru mudur?

Başlangıçta gerekli olabilir.

Ancak sürekli devam ettiğinde öğrencinin karar verme alanı daralabilir.

Örneğin yetişkin her gün:

“Şimdi matematik çöz.”

“Şimdi Türkçe çalış.”

“Şimdi yanlışlarına dön.”

diyorsa öğrenci programı uygulayabilir.

Fakat programı yönetmeyi öğrenmeyebilir.

Bu nedenle zamanla emir cümlelerinin yerini sorular alabilir:

“Bugünkü planında sırada ne var?”

“Dünkü denemeye göre bugün hangi konuya dönmen gerekiyor?”

Böylece cevap yetişkinden değil öğrenciden çıkmaya başlar.

 

Velinin Hatırlatması Tamamen Bırakılmalı mı?

Bir anda bırakılması her öğrenci için doğru olmayabilir.

Uzun süredir yoğun biçimde takip edilen bir öğrenciye ertesi gün:

“Artık her şeyi kendin yap.”

demek bağımsızlık değil, desteksizlik oluşturabilir.

Daha sağlıklı olan desteğin kademeli biçimde azaltılmasıdır.

Örneğin başlangıçta veli her gün kontrol ederken daha sonra yalnızca akşam kısa değerlendirme yapabilir.

Sonraki aşamada haftalık kontrol yeterli olabilir.

Öğrenci sorumluluk aldıkça dış kontrol azalabilir.

 

Veli Ders Çalışmayı Kontrol Etmeli midir?

Kontrolün biçimi önemlidir.

Her yarım saatte bir odanın kapısını açmak öğrencinin kendi kontrol mekanizmasını geliştirmesini zorlaştırabilir.

Hiç takip etmemek de bazı öğrenciler için erken olabilir.

Daha işlevsel yaklaşım sürecin sonunda kısa değerlendirme yapmaktır.

Örneğin:

“Bugünkü planından neleri tamamladın?”

sorusu öğrencinin kendi çalışmasını değerlendirmesine fırsat verir.

Böylece veli polis rolünden çıkıp süreci takip eden kişi hâline gelebilir.

 

Ödev Takibi Nasıl Yapılmalıdır?

Ödev yalnızca öğretmenin kontrol edeceği bir görev olarak görülmemelidir.

Öğrenci zaman içerisinde kendi ödevini;

kaydetmeyi,

planlamayı,

tamamlamayı

ve kontrol etmeyi

öğrenmelidir.

Başlangıçta öğretmen sistem kurabilir.

Fakat öğrenci her defasında:

“Hocam bugün ödevim neydi?”

diye soruyorsa ödev takip becerisinin ayrıca geliştirilmesi gerekebilir.

 

Telefon ve Tablet Bağımsız Çalışmayı Etkiler mi?

Etkileyebilir.

Burada mesele yalnızca teknolojinin varlığı değildir.

Öğrencinin dikkatini yönetebilmesidir.

Çalışma sırasında sürekli bildirim almak veya birkaç dakikada bir telefona bakmak odaklanmayı bölebilir.

Bazı öğrenciler telefonu başka odada bırakarak daha rahat çalışabilir.

Bazıları belirli uygulamaları kapatabilir.

Amaç teknolojiye karşı savaş açmak değil, öğrencinin şu beceriyi kazanmasıdır:

“Çalışırken dikkatimi nasıl koruyacağımı biliyorum.”

 

Çalışma Masası Düzeni Önemli midir?

Belirli ölçüde önemlidir.

Öğrencinin ihtiyaç duyduğu kaynaklara kolay ulaşabilmesi, çalışma alanının dikkat dağıtıcı unsurlardan mümkün olduğunca arındırılması başlangıcı kolaylaştırabilir.

Ancak mükemmel çalışma odası başarı için zorunlu değildir.

Asıl önemli olan öğrencinin bulunduğu ortamda çalışmayı başlatabilecek ve sürdürebilecek düzeni oluşturmasıdır.

 

Öğrenci Her Gün Aynı Süre Çalışmalı mıdır?

Hayır.

Günün akademik yükü, öğrencinin eksikleri ve yapılacak çalışmalar değişebilir.

Bu nedenle yalnızca saat üzerinden çalışma değerlendirmek yanıltıcı olabilir.

İki saat masada oturan öğrenciyle bir saat boyunca planlı ve odaklı çalışan öğrencinin öğrenme çıktıları farklı olabilir.

Daha anlamlı soru:

“Kaç saat çalıştı?”

değil,

“Planladığı öğrenme görevlerini ne ölçüde gerçekleştirdi?”

olabilir.

 

Öğrenci Çalışma Programına Uymazsa Ne Yapılmalıdır?

Önce neden uyulmadığı anlaşılmalıdır.

Program gereğinden ağır olabilir.

Görevler belirsiz olabilir.

Öğrenci zamanı yanlış hesaplamış olabilir.

Beklenmedik bir durum yaşanmış olabilir.

Ya da gerçekten ertelemiş olabilir.

Her durumda programın uygulanmamasını yalnızca disiplin problemi olarak görmek doğru değildir.

Planlama becerisinin önemli bir bölümü şudur:

Plan çalışmadığında planı yeniden düzenleyebilmek.

 

Programda Boş Zaman Olmalı mıdır?

Evet.

Öğrencinin bütün gününü dakikalarına kadar dolduran programlar kâğıt üzerinde düzenli görünebilir.

Fakat gerçek yaşam her zaman plana uymaz.

Dinlenme, sosyal yaşam, aile zamanı ve kişisel ihtiyaçlar öğrencinin yaşamının doğal parçalarıdır.

İyi program öğrenciyi hayatın dışına çıkarmaz.

Çalışmayı hayatın sürdürülebilir bir parçası hâline getirir.

 

Motivasyon Olmadan Ders Çalışılır mı?

Evet.

Bağımsız çalışmanın önemli göstergelerinden biri budur.

İnsan her gün aynı motivasyonla uyanmaz.

Eğer çalışma yalnızca yüksek motivasyon olduğunda gerçekleşiyorsa süreklilik zorlaşır.

Alışkanlık ve planlama öğrencinin:

“Bugün çok istekli değilim ama yapmam gereken çalışmayı biliyorum.”

diyebilmesini sağlar.

Bu, motivasyonun önemsiz olduğu anlamına gelmez.

Motivasyon değerlidir.

Ancak sürdürülebilir çalışma yalnızca motivasyona bırakılamaz.

 

Hedef Belirlemek Bağımsız Çalışmayı Destekler mi?

Evet, hedef öğrenci için anlamlıysa destekleyebilir.

Ancak yalnızca:

“LGS’de 450 puan almalıyım.”

gibi uzak bir hedef günlük davranışı yönetmekte yetersiz kalabilir.

Büyük hedefler daha küçük davranış hedeflerine dönüştürülebilir.

Örneğin:

Bu hafta son denemede ortaya çıkan iki matematik eksiğimi çalışacağım.

Paragraftaki dikkat hatalarımı takip edeceğim.

İki branş denemesi yapacağım.

Böylece öğrenci hedefi yalnızca istemez.

Hedef için bugün ne yapması gerektiğini de görür.

 

Öğrenci Kendi Çalışmasını Nasıl Değerlendirmelidir?

Günün sonunda uzun değerlendirmelere gerek yoktur.

Üç basit soru yeterli olabilir:

Bugün ne yaptım?

Nerede zorlandım?

Yarın neye devam etmeliyim?

Bu kısa değerlendirme öğrencinin kendi öğrenmesi hakkında düşünmesini sağlar.

Zaman içerisinde öğrenci yalnızca verilen görevleri yapan değil, kendi öğrenmesini yöneten biri hâline gelebilir.

 

Öğretmenin Rolü Ne Olmalıdır?

Bağımsız çalışma öğretmenin geri çekilmesi anlamına gelmez.

Öğretmenin rolü değişir.

Başlangıçta daha fazla yönlendirme yapabilir.

Daha sonra öğrenciye seçenekler sunabilir.

Sonraki aşamada ise öğrencinin kendi kararlarını değerlendirmesine yardımcı olabilir.

İyi öğretmen yalnızca öğrencinin bugün ne çalışacağını belirlemez.

Zamanla öğrencinin yarın ne çalışması gerektiğini kendisinin anlayabilmesini sağlar.

 

Eğitim Koçluğu Bağımsız Çalışmayı Destekler mi?

Doğru yapılandırıldığında destekleyebilir.

Planlama, hedef belirleme, çalışma takibi ve öz değerlendirme gibi alanlarda öğrencinin sistem geliştirmesine yardımcı olabilir.

Ancak koçluk öğrencinin bütün sorumluluğunu üstlenirse bağımsızlık amacıyla çelişebilir.

Aynı ilke burada da geçerlidir:

Destek öğrencinin yerine düşünmek için değil, öğrencinin kendi öğrenmesini yönetebilmesini geliştirmek için kullanılmalıdır.

 

Özel Ders Bağımsız Çalışmayı Engeller mi?

Tek başına engellemez.

Bu, özel dersin nasıl yapılandırıldığına bağlıdır.

Öğretmen her soruyu çözüyor, her görevi belirliyor ve öğrenci yalnızca yönergeleri uyguluyorsa bağımlılık gelişebilir.

Buna karşılık öğretmen;

öğrencinin düşünmesini bekliyor,

kendi yanlışlarını analiz etmesini sağlıyor,

çalışma sorumluluğu veriyor

ve giderek daha bağımsız davranmasını destekliyorsa özel ders bağımsız öğrenmeyi güçlendirebilir.

Dolayısıyla doğru soru:

“Özel ders bağımlılık oluşturur mu?”

değildir.

Doğru ölçüt:

“Verilen destek öğrencinin sorumluluğunu artırıyor mu, azaltıyor mu?”

olmalıdır.

 

LGS Öğrencisinin Tamamen Bağımsız Olması Beklenmeli midir?

Hayır.

LGS öğrencisi hâlâ gelişim dönemindeki bir çocuktur.

Yetişkin desteğine ihtiyaç duyması doğaldır.

Amaç öğrenciyi bütün desteklerden uzaklaştırmak değildir.

Amaç yaşına ve gelişim düzeyine uygun sorumlulukları giderek daha fazla üstlenebilmesini sağlamaktır.

Bağımsızlık:

“Kimseye ihtiyacım yok.”

demek değildir.

“Neyi kendim yapabileceğimi, nerede desteğe ihtiyacım olduğunu biliyorum.”

diyebilmektir.

 

Saruhan Kurs’ta Bağımsız Çalışmayı Nasıl Destekliyoruz?

Saruhan Kurs’ta öğrencinin yalnızca ders saatindeki performansına odaklanmıyoruz.

Saruhan Gelişim Modeli doğrultusunda ders dışındaki öğrenme davranışını da sürecin bir parçası olarak değerlendiriyoruz.

Analiz Et

Öğrencinin çalışma alışkanlığı, ödev düzeni, planlama becerisi ve akademik sorumluluk düzeyi gözlemlenir.

Planla

Öğrencinin akademik ihtiyaçlarıyla birlikte uygulayabileceği çalışma düzeni oluşturulur.

%100 Birebir Uygula

Öğretmen öğrencinin yalnızca ne bildiğini değil, nasıl düşündüğünü ve öğrenme sorumluluğunu ne ölçüde alabildiğini doğrudan gözlemleyebilir.

Ödev ve Takip

Ödev yalnızca soru sayısı olarak değerlendirilmez. Öğrencinin verilen çalışmayı bağımsız biçimde planlama ve tamamlama davranışı da takip edilir.

Veli Bilgilendirme

Velinin sürekli ders hatırlatan kişi olması yerine öğrencinin gelişimini takip edebilmesi amaçlanır.

Buradaki hedef öğrenciyi sürekli kontrol altında tutmak değildir.

Kontrole giderek daha az ihtiyaç duyacak bir öğrenme düzeni geliştirmesine yardımcı olmaktır.

 

Sık Sorulan Sorular

LGS öğrencisi kendi başına nasıl çalışır?

Planlama, çalışma rutini, ödev takibi ve öz değerlendirme becerileri kademeli biçimde geliştirilmelidir.

Çocuğum ben söylemeden ders çalışmıyor, ne yapmalıyım?

Önce neden başlamadığı belirlenmelidir. Program belirsizliği, alışkanlık eksikliği, zorlanma veya yoğun dış yönlendirme gibi farklı nedenler olabilir.

Veli ders çalışmayı kontrol etmeli mi?

Öğrencinin ihtiyacına göre takip edebilir. Ancak amaç zaman içerisinde kontrolün azalması ve öğrencinin kendi takibini yapabilmesidir.

Günlük ders çalışma programını öğrenci mi hazırlamalı?

Beceri düzeyine göre öğretmen veya veliyle birlikte başlayabilir. Sorumluluk zaman içerisinde öğrenciye aktarılabilir.

LGS öğrencisi günde kaç saat çalışmalı?

Herkes için geçerli sabit bir süre yoktur. Çalışmanın içeriği, öğrencinin ihtiyacı ve verimliliği süre kadar önemlidir.

Telefon çalışma sırasında kaldırılmalı mı?

Dikkati belirgin biçimde bozuyorsa çalışma süresince uzaklaştırılması yararlı olabilir. Amaç öğrencinin zamanla kendi dikkatini yönetebilmesidir.

Motivasyonu olmayan öğrenci ders çalışabilir mi?

Evet. Çalışma alışkanlığı ve düzen, öğrencinin yalnızca motivasyon yüksek olduğunda değil gerekli olduğunda da çalışabilmesini destekler.

Özel ders öğrenciyi öğretmene bağımlı hâle getirir mi?

Özel dersin nasıl uygulandığı belirleyicidir. Doğru destek öğrencinin yerine sorumluluk almak yerine bağımsızlığını geliştirmelidir.

 

Kısa Özet

• Kendi başına çalışmak yalnız başına çalışmak değildir.

• Bağımsız çalışma öğrenilebilen bir beceridir.

• Öğrenciye bütün sorumluluk bir anda verilmemelidir.

• Dışarıdan verilen destek zamanla azaltılmalıdır.

• Günlük görevlerin somut olması çalışmaya başlamayı kolaylaştırabilir.

• Öğrenci kendi eksiklerini değerlendirmeyi öğrenmelidir.

• Program uygulanmadığında yalnızca öğrenciyi değil, programı da değerlendirmek gerekir.

• Motivasyon önemlidir fakat çalışma yalnızca motivasyona bağlı kalmamalıdır.

• Öğretmenin ve velinin amacı öğrencinin yerine süreci yönetmek değil, yönetmeyi ona öğretmektir.

• Bağımsız öğrenmenin gerçek göstergesi öğrencinin ne yapacağını, neden yaptığını ve sonucunu nasıl değerlendireceğini giderek daha fazla kendisinin bilmesidir.

 

Saruhan Hoca’nın Görüşü

Bir öğrencinin kendi başına çalışmasını istediğimizde çoğu zaman kontrolü azaltmayı düşünüyoruz.

Oysa bağımsızlık yalnızca kontrolün azalması değildir.

Sorumluluğun yer değiştirmesidir.

Bir yetişkin öğrencinin ne zaman çalışacağını, hangi soruyu çözeceğini, hangi eksiğine döneceğini ve ne zaman dinleneceğini sürekli belirliyorsa sistem düzenli işleyebilir.

Fakat düzen hâlâ yetişkine aittir.

Diğer taraftan bütün desteği bir anda kaldırıp öğrenciden kendi düzenini kurmasını beklemek de bağımsızlık değildir.

Çünkü henüz öğrenmediği bir beceriyi kullanmasını istemiş oluruz.

Bu nedenle doğru tartışma:

“Öğrenciyi kontrol etmeli miyiz, etmemeli miyiz?”

değildir.

Asıl soru şudur:

“Bugün yetişkinin taşıdığı hangi sorumluluğu öğrenci artık kendisi taşıyabilir?”

Cevap zaman içerisinde değişmelidir.

Önce çalışma saatini hatırlatmayı bırakırız.

Sonra ödevini kendisinin takip etmesini bekleriz.

Daha sonra yanlışlarını fark etmesini.

En sonunda neye çalışması gerektiğini kendisinin belirleyebilmesini.

Eğitim desteğinin başarısı öğrencinin bize ne kadar ihtiyaç duyduğuyla ölçülmemelidir.

İyi eğitim, öğrenciyi desteksiz bırakmaz; aldığı desteği zamanla kendi becerisine dönüştürür.

 

Yararlanılan Kaynaklar

• Education Endowment Foundation – Metacognition and Self-Regulated Learning
• Zimmerman – Self-Regulated Learning çalışmaları
• Barry J. Zimmerman & Dale H. Schunk – öz düzenlemeli öğrenme üzerine çalışmalar
• Dunlosky ve arkadaşları – Improving Students’ Learning with Effective Learning Techniques
• John Hattie – Visible Learning
• Millî Eğitim Bakanlığı – öğretim programları ve LGS hazırlık kaynakları

İlgili Makaleler

• LGS’de Yapılamayan Sorulara Nasıl Geri Dönülmelidir?
• LGS’de Zor Sorulara Nasıl Yaklaşılmalıdır?
• LGS’de Soru Çözme Hızı Nasıl Artırılır?
• LGS’de Ders Tekrarı Nasıl Yapılmalıdır?
• LGS’de Çalışma Programı Nasıl Hazırlanmalıdır?
• LGS’de Deneme Sınavı Analizi Nasıl Yapılmalıdır?
• LGS’de Motivasyon Nasıl Korunur?
• LGS’de Konu Eksikleri Nasıl Belirlenir ve Kapatılır?

Saruhan Kurs
Eğitim Özel İlgi İster.