LGS Sınav Sabahı Ne Yapılmalı?
Editör Notu
Aylar süren hazırlığın ardından sınav sabahı gelir.
Artık yeni konu öğrenilecek zaman yoktur.
Yeni bir çalışma programı da yoktur.
Öğrencinin önünde yalnızca birkaç saat vardır.
Tam da bu nedenle sınav sabahında yapılan küçük şeyler gereğinden fazla önemsenebilir.
“Biraz soru çözsem mi?”
“Notlarıma son kez baksam mı?”
“Ya unuttuğum bir şey varsa?”
“Ya sınavda heyecanlanırsam?”
Oysa sınav sabahının amacı öğrenciyi birkaç saat içerisinde daha bilgili hâle getirmek değildir.
Amaç, aylar boyunca oluşturduğu bilgi ve beceriyi sınavda kullanabileceği fiziksel ve zihinsel durumda sınav salonuna ulaştırmaktır.
Uyanma Saati
Öğrenci hazırlanmak için yeterli zamanı olacak şekilde kalkmalıdır.
Ancak sınav var diye normal düzeninden çok daha erken uyanmak gerekli değildir.
Sabahın aceleyle başlamaması önemlidir.
Giyinmek, kahvaltı yapmak ve sınav yerine ulaşmak için yeterli zaman bırakılmalıdır.
Kahvaltı
Sınav sabahı özel bir beslenme programı denemek yerine öğrencinin alışık olduğu kahvaltıyı yapması daha uygundur.
Normalde tüketmediği yiyecekleri yalnızca “enerji verir” düşüncesiyle ilk kez sınav sabahı denemek gereksizdir.
Amaç farklı bir sabah oluşturmak değil, öğrencinin kendisini fiziksel olarak rahat hissetmesini sağlamaktır.
Son Tekrar
Öğrenci isterse kısa notlarına göz atabilir.
Ancak bu tekrar:
“Son kez bütün konuları bitireyim.”
çabasına dönüşmemelidir.
Birkaç formül veya sık karıştırılan bilgi hatırlanabilir.
Fakat öğrenci notlara baktıkça bilmediğini düşündüğü yeni şeyler fark ediyorsa artık kitabı kapatmak daha anlamlı olabilir.
Soru Çözülür mü?
Kesin bir kural yoktur.
Bazı öğrenciler birkaç kolay soru çözerek zihinsel olarak derse geçiş yapmayı sever.
Bazıları ise soru çözmenin kendisini gereksiz biçimde sınav havasına soktuğunu hisseder.
Buradaki ölçüt soru sayısı değildir.
Öğrencinin alışkanlığıdır.
Sınav sabahı yeni bir rutin oluşturulmamalıdır.
Evden Çıkış
Sınav yerine son dakikada ulaşmayı hedeflemek gereksiz risk oluşturur.
Trafik, park yeri veya başka küçük gecikmeler öğrencinin sınava aceleyle girmesine neden olabilir.
Bunun karşıtı olarak gereğinden çok erken gidip uzun süre beklemek de bazı öğrenciler için kaygıyı artırabilir.
Amaç rahat hareket edebilecek kadar erken orada olmaktır.
Belgeler
Sınav için gerekli belgeler ve izin verilen malzemeler bir gece önceden hazırlanmalıdır.
Sınav sabahında yapılması gereken yalnızca son kontroldür.
Gerekli belgeler konusunda o yıl yayımlanan MEB sınav kılavuzu esas alınmalıdır.
Çünkü sınav uygulamasına ilişkin kurallar değişebilir.
Arkadaşlarla Konuşmak
Sınav öncesinde öğrenciler doğal olarak arkadaşlarıyla karşılaşabilir.
Ancak son dakikalarda:
“Şu konu kesin çıkacakmış.”
“Ben dün şu kadar soru çözdüm.”
“Denemede kaç net yapıyordun?”
gibi konuşmalar öğrencinin zihnini gereksiz yere meşgul edebilir.
Başka öğrencilerin hazırlığı öğrencinin kendi hazırlığının ölçüsü değildir.
Kaygı Normal mi?
Sınav öncesinde heyecan hissetmek olağandır.
Amaç bütün heyecanı ortadan kaldırmak değildir.
Öğrencinin:
“Heyecanlandım, demek ki sınavım kötü geçecek.”
şeklinde düşünmesi gerekmez.
Önemli olan duygunun varlığından çok öğrencinin sınav davranışlarını sürdürebilmesidir.
Sınav Başlarken
İlk sorunun zor gelmesi sınavın tamamının zor olduğu anlamına gelmez.
Öğrenci birkaç soruda zorlandığında:
“Bugün yapamayacağım.”
sonucuna ulaşmamalıdır.
Her soru ayrı değerlendirilmelidir.
Bir sorunun diğer soruya psikolojik olarak taşınması performansı etkileyebilir.
Zor Sorular
Öğrencinin çözemediği bir soruyla karşılaşması normaldir.
Buradaki kritik beceri yalnızca soruyu çözmek değildir.
Ne zaman bırakıp daha sonra geri döneceğini bilmek de sınav becerisidir.
Bir soruya gereğinden fazla zaman ayırmak sonraki yapılabilir soruların süresini azaltabilir.
Süre Kontrolü
Öğrenci süreyi takip etmelidir.
Fakat sürekli saate bakmak da dikkati bölebilir.
Denemelerde oluşturulan zaman kontrol noktaları varsa gerçek sınavda da aynı düzen kullanılabilir.
Sınav günü yeni bir süre yönetimi tekniği denenmemelidir.
Bir Hata Fark Edilirse
Öğrenci önceki sorulardan birini yanlış yaptığını düşünürse paniğe kapılmamalıdır.
Mümkünse kontrol edilir ve sınava devam edilir.
Bir hata:
“Sınav kötü gidiyor.”
anlamına gelmez.
Sınav performansının önemli parçalarından biri, öğrencinin yaptığı bir hatadan sonra dikkatini sonraki soruya yeniden verebilmesidir.
Ara Verildiğinde
Oturumlar arasındaki zamanda öğrencinin sürekli cevap karşılaştırması yapması yararlı olmayabilir.
“Sen ona ne yaptın?”
“Ben C yaptım.”
“Ben yanlış yapmışım.”
gibi konuşmalar bitmiş bir oturumun duygusunu sonraki oturuma taşıyabilir.
Tamamlanan bölüm artık değiştirilemez.
Öğrencinin önündeki bölüm ise hâlâ kendi kontrolündedir.
Veli Ne Yapmalı?
Sınav sabahı velinin görevi öğrenciye son akademik talimatları vermek değildir.
“Dikkatli oku.”
“İşlem hatası yapma.”
“Süreyi iyi kullan.”
gibi cümleler doğru olsa da öğrenci bunları aylar boyunca zaten duymuştur.
Son dakikada verilen çok sayıda hatırlatma öğrencinin zihinsel yükünü artırabilir.
Ailenin sakinliği de öğrencinin sınav sabahındaki ortamının bir parçasıdır.
Sınav Sonrası
Öğrenci sınavdan çıkar çıkmaz bütün soruların doğru cevaplarını öğrenmek istemeyebilir.
Bazı öğrenciler hemen konuşmak ister.
Bazıları biraz zamana ihtiyaç duyar.
Her iki davranış da anlaşılabilir.
Aylar süren hazırlığın ardından öğrencinin ilk ihtiyacının sınav analizi olduğunu varsaymak doğru değildir.
Sonuçtan Önce
Sınav bittiğinde artık öğrencinin değiştirebileceği bir cevap yoktur.
Bu nedenle sınavdan sonraki dönemin sürekli:
“Şunu yanlış mı yaptım?”
“Kaç puan gelir?”
“Yüzdelik ne olur?”
hesaplarıyla geçirilmesi gereksiz bir belirsizlik yükü oluşturabilir.
Resmî sonuçlar açıklanana kadar tahmin ile gerçek sonuç birbirinden ayrılmalıdır.
Saruhan Kurs’ta Sınav Sabahı
Saruhan Kurs’ta sınav sabahını eğitim sürecinden bağımsız görmüyoruz.
Saruhan Gelişim Modeli’nin amacı öğrenciyi öğretmene sürekli bağımlı hâle getirmek değildir.
Aylar boyunca;
eksikler analiz edilir,
çalışma planlanır,
%100 birebir eğitim uygulanır,
ödevler takip edilir,
denemeler değerlendirilir
ve öğrenci kendi öğrenme sürecini giderek daha iyi tanımaya başlar.
Sınav sabahına geldiğimizde artık yapılacak büyük bir akademik müdahale kalmamalıdır.
Çünkü iyi hazırlığın sonucu, öğrencinin sınav kapısında hâlâ birinin kendisine ne yapacağını söylemesine ihtiyaç duymaması olmalıdır.
Sık Sorulan Sorular
Sınav sabahı ders çalışılır mı?
İstenirse kısa tekrar yapılabilir. Yoğun çalışma gerekli değildir.
Soru çözmek doğru mu?
Öğrencinin alışkanlığı varsa birkaç soru çözülebilir. Yeni bir rutin oluşturulmamalıdır.
Ne yenmeli?
Öğrencinin alışık olduğu normal bir kahvaltı tercih edilebilir.
Heyecanlanmak normal mi?
Evet. Belirli düzeyde sınav heyecanı olağandır.
Arkadaşlarla cevap konuşulmalı mı?
Özellikle oturumlar arasında bitmiş soruları tartışmak sonraki bölüme odaklanmayı zorlaştırabilir.
Belgeler ne zaman hazırlanmalı?
Mümkünse bir gece önce hazırlanmalı, sabah yalnızca kontrol edilmelidir. Güncel MEB kılavuzu esas alınmalıdır.
Kısa Özet
• Sabah acele edilmemelidir.
• Alışılmış kahvaltı düzeni korunmalıdır.
• Yoğun son tekrar gerekli değildir.
• Yeni sınav stratejisi denenmemelidir.
• Zor soruda gereğinden fazla kalınmamalıdır.
• Bir hata bütün sınava taşınmamalıdır.
• Oturum arasında cevap tartışmaktan kaçınılabilir.
• Aile sakin ve destekleyici bir ortam oluşturmalıdır.
Saruhan Hoca’nın Görüşü
Sınav sabahı geldiğinde eğitim açısından ilginç bir noktaya ulaşırız.
Aylar boyunca öğrenciye ne yapması gerektiğini öğretiriz.
Nasıl çalışacağını.
Yanlışını nasıl analiz edeceğini.
Zor soruyla nasıl uğraşacağını.
Zamanını nasıl yöneteceğini.
Fakat bütün bu eğitimin gerçek sonucu sınav sabahında ortaya çıkar.
Çünkü artık öğretmen öğrencinin yanında değildir.
Veli soruyu çözemez.
Kitap yardım edemez.
Öğrenci kendi kararlarıyla baş başadır.
Bu nedenle sınav sabahındaki doğru soru:
“Öğrenciye son olarak ne söylemeliyiz?”
değildir.
Asıl soru şudur:
“Aylar boyunca yaptığımız eğitim, öğrenciyi artık kendi kararlarını verebilecek noktaya getirdi mi?”
İyi hazırlık öğrencinin sınav kapısına daha fazla bilgiyle ulaşmasından ibaret değildir.
Gerçek hazırlık, öğrenci o kapıdan tek başına geçtiğinde ne yapacağını biliyorsa tamamlanmıştır.
Yararlanılan Kaynaklar
• Millî Eğitim Bakanlığı – LGS merkezi sınav kılavuzları ve uygulama esasları
• Education Endowment Foundation – Metacognition and Self-Regulated Learning
• Zimmerman – Self-Regulated Learning çalışmaları
• Dunlosky ve arkadaşları – öğrenme teknikleri üzerine çalışmalar
İlgili Makaleler
• LGS’den Bir Gün Önce Ne Yapılmalı?
• LGS’de Son Hafta Nasıl Çalışılmalı?
• LGS’de Son Ay Nasıl Çalışılmalı?
• LGS’de Deneme Sıklığı Nasıl Olmalı?
• LGS’de Süre Yönetimi Nasıl Yapılır?
• LGS’de Dikkat Hataları Nasıl Azaltılır?
Saruhan Kurs
Eğitim Özel İlgi İster.