LGS Sınavında Süre Nasıl Yönetilmeli?
Editör Notu
LGS’de öğrencinin yalnızca soruları bilmesi yetmez.
Bildiklerini belirli bir süre içerisinde kullanabilmesi gerekir.
Bu nedenle bazı öğrenciler sınavdan sonra:
“Aslında o soruyu biliyordum ama yetiştiremedim.”
der.
Bazıları birkaç zor soruda çok fazla zaman kaybeder.
Bazıları hızlı olmak isterken dikkat hataları yapar.
Bazıları ise sürekli saate bakarak kendi üzerinde zaman baskısı oluşturur.
Buradaki problem çoğu zaman öğrencinin yavaş veya hızlı olması değildir.
Asıl mesele, sınav süresini soruların gerektirdiği biçimde yönetebilmesidir.
Süre yönetimi daha hızlı soru çözmekten ibaret değildir.
Hangi soruya devam edeceğini, hangi soruyu bırakacağını ve ne zaman geri döneceğini bilmek de süre yönetiminin parçasıdır.
Süre Neden Yetmez?
Sürenin yetmemesinin tek bir nedeni yoktur.
Öğrenci;
okuma hızında,
işlem süresinde,
zor soruda karar vermede,
dikkatte,
sınav stratejisinde
veya konu bilgisinde
sorun yaşayabilir.
Bu nedenle:
“Daha hızlı çözmelisin.”
demeden önce öğrencinin zamanı nerede kaybettiği bulunmalıdır.
Hız mı Doğruluk mu?
İkisini birbirinin alternatifi gibi görmek doğru değildir.
Çok hızlı çözüp sürekli hata yapan öğrenci başarılı değildir.
Bütün soruları doğru çözebilecek kadar uzun düşünüp sınavı yetiştiremeyen öğrenci de bilgisini tam olarak sonuca dönüştüremez.
Amaç:
Mümkün olan en yüksek doğruluğu sınav süresi içerisinde üretebilmektir.
Zor Soruda Kalmak
LGS’de her sorunun aynı sürede çözülmesi beklenmez.
Bazı sorular birkaç saniyede anlaşılabilir.
Bazıları daha fazla düşünme gerektirir.
Problem, öğrencinin zor bir soruyla karşılaşması değildir.
Problem, çözüm ilerlemediği hâlde aynı soruda gereğinden fazla kalmasıdır.
Öğrenci bazen:
“Bu kadar uğraştım, artık bırakmayayım.”
diye düşünür.
Oysa harcanmış süre, o soruda daha fazla kalmak için tek başına gerekçe değildir.
Soruyu Bırakmak
Bir soruyu geçici olarak bırakmak başarısızlık değildir.
Sınav stratejisidir.
Öğrenci çözüm yolunu göremiyorsa soruyu işaretleyip diğer sorulara geçebilir.
Daha sonra zamanı kaldığında geri dönebilir.
Böylece tek bir zor soru, öğrencinin yapabileceği birkaç sorunun süresini tüketmez.
Kolay Sorular
Öğrenciler bazen zor sorulara o kadar odaklanır ki kolay sorulardaki kayıpları önemsemez.
Oysa sınav açısından doğru cevap doğru cevaptır.
Bu nedenle öğrencinin yapabileceği soruları güvenli biçimde tamamlaması önemlidir.
Zor sorular öğrencinin bütün sınav stratejisini yönetmemelidir.
Sürekli Saate Bakmak
Süre kontrol edilmelidir.
Ancak her birkaç sorudan sonra saate bakmak öğrencinin dikkatini bölebilir.
Bunun yerine öğrenci denemelerde belirli kontrol noktaları geliştirebilir.
Örneğin bir bölüm tamamlandığında kalan süreye bakmak gibi.
Buradaki amaç öğrencinin saate bağlı çalışması değil, zamanın farkında olmasıdır.
Ders Sırası
Herkes için tek bir doğru ders sırası olduğunu söylemek doğru değildir.
Bazı öğrenciler güçlü olduğu bölümden başlayınca sınava daha rahat girer.
Bazıları belirli bir sıraya alışmıştır.
Önemli olan seçilen düzenin denemelerde denenmiş olmasıdır.
Gerçek LGS’de ilk kez yeni bir sınav sırası denemek gereksiz risk oluşturabilir.
Okuma Süresi
Özellikle uzun metinli sorularda öğrencinin amacı metni olabildiğince hızlı okumak olmamalıdır.
Çünkü hızlı okuyup soruyu yeniden okumak toplam süreyi artırabilir.
Doğru hedef:
Metni anlamayı sağlayacak uygun hızda okumaktır.
Okuma hızı ile anlama birbirinden ayrılmamalıdır.
İşlem Hataları
Matematik ve fen sorularında hızlanmaya çalışan öğrenciler bazen işlemleri zihinden yapmaya veya adımları gereğinden fazla kısaltmaya başlayabilir.
Bu davranış birkaç saniye kazandırırken yanlış cevap nedeniyle bütün sorunun kaybedilmesine yol açabilir.
Süre yönetimi, gerekli işlem basamaklarını ortadan kaldırmak değildir.
Gereksiz zamanı azaltmaktır.
Turlama Tekniği
Bazı öğrenciler soruları turlar hâlinde çözmekten fayda görebilir.
İlk turda daha rahat ilerleyebildiği soruları çözer.
Uzun süreceğini düşündüğü soruları işaretler.
İkinci turda bu sorulara geri döner.
Bu yöntem herkes için zorunlu değildir.
Ancak özellikle tek bir soruda takılma eğilimi olan öğrencilerde işe yarayabilir.
Boş Bırakmak
Öğrenciler bazen boş bırakılan soruyu başarısızlık olarak görür.
Bu nedenle çözemedikleri sorudan ayrılamazlar.
Oysa geçici olarak boş bırakılan soru daha sonra yeniden değerlendirilebilir.
Önemli olan öğrencinin hangi soruya geri döneceğini takip edebilmesidir.
Son Dakikalar
Sınavın son dakikaları önceden düşünülmelidir.
Öğrenci kalan soruları kontrol edebilir.
İşaretlediği sorulara dönebilir.
Cevaplama işlemlerini kontrol edebilir.
Ancak son birkaç dakikada bütün sınavı baştan kontrol etmeye çalışmak gerçekçi olmayabilir.
Kontrol stratejisi de denemelerde geliştirilmelidir.
Süre Sorunu Nasıl Anlaşılır?
Sadece:
“Sınavı yetiştiremedim.”
bilgisi yeterli değildir.
Şunlara bakılmalıdır:
Hangi bölümde zaman kaybedildi?
Kaç soru yetişmedi?
Zor sorularda ortalama ne kadar kalındı?
Sorular tekrar tekrar mı okundu?
İşlemler gereğinden uzun mu sürdü?
Öğrenci sık sık saate mi baktı?
Sorunun kaynağı belirlenmeden çözüm üretmek zordur.
Branş Denemeleri
Süre problemi belirli bir derste yoğunlaşıyorsa branş denemeleri yararlı olabilir.
Örneğin öğrenci matematik bölümünü sürekli yetiştiremiyorsa yalnızca genel deneme çözmek yerine matematikte süre kullanımını ayrıca incelemek mümkündür.
Böylece problem daha küçük bir alanda gözlemlenir ve müdahale edilebilir hâle gelir.
Denemede Süre Tutmak
Denemeler gerçek sınavın yalnızca bilgi provası değildir.
Aynı zamanda zaman yönetimi provasıdır.
Öğrencinin denemeleri sürekli sınırsız sürede çözmesi, gerçek sınavdaki davranışı hakkında yeterli bilgi vermeyebilir.
Bu nedenle uygun dönemden itibaren denemelerin sınav koşullarına yakın uygulanması önemlidir.
Yetişmeyen Sorular
Öğrencinin sürekli belirli sayıda soruyu yetiştirememesi önemli bir veridir.
Burada çözüm otomatik olarak daha fazla soru çözmek değildir.
Önce neden belirlenmelidir.
Okuma mı yavaş?
İşlem mi uzun?
Zor soruda mı takılıyor?
Karar vermekte mi zorlanıyor?
Soruları gereğinden fazla mı kontrol ediyor?
Aynı belirti farklı nedenlerden ortaya çıkabilir.
Süre Nasıl Gelişir?
Süre yönetimi tek bir teknikle bir günde değişmez.
Öğrenci zaman içerisinde;
soru tiplerini tanıdıkça,
bilgisi güçlendikçe,
okuma becerisi geliştikçe,
gereksiz işlem adımlarını azalttıkça
ve sınav stratejisini oturttukça
daha verimli hâle gelebilir.
Bu nedenle hız çoğu zaman öğrenmenin sonucudur.
Veli Ne Yapmalı?
“Soruları biraz daha hızlı çöz.”
öğrenci için yeterli bir yönlendirme değildir.
Çünkü öğrenci zaten sınavı yetiştirmek istemektedir.
Asıl ihtiyaç hızlanması gereken noktayı belirlemektir.
Velinin yalnızca bitirme süresine değil, öğretmen tarafından yapılan süre analizine bakması daha anlamlıdır.
Saruhan Kurs’ta Süre
Saruhan Kurs’ta süre problemini yalnızca kronometreyle değerlendirmiyoruz.
Saruhan Gelişim Modeli doğrultusunda önce öğrencinin zamanı neden kaybettiğini belirliyoruz.
Analiz Et: Süre kaybının hangi derslerde ve hangi soru davranışlarında ortaya çıktığı incelenir.
Planla: Öğrenciye özgü çalışma ve sınav stratejisi oluşturulur.
%100 Birebir Uygula: Öğretmen öğrencinin soru çözerken nerede zaman kaybettiğini doğrudan gözlemleyebilir.
Ödev ve Takip: Branş ve genel denemeler üzerinden gelişim takip edilir.
Veli Bilgilendirme: Veliye yalnızca “yetiştirdi/yetiştiremedi” sonucu değil, problemin nedeni ve gelişimi aktarılır.
Çünkü aynı süre problemi yaşayan iki öğrencinin ihtiyacı tamamen farklı olabilir.
Sık Sorulan Sorular
LGS’de nasıl hızlanılır?
Önce zaman kaybının nedeni belirlenmelidir. Okuma, konu bilgisi, işlem, dikkat veya sınav stratejisi ayrı ayrı değerlendirilmelidir.
Zor soruda ne kadar kalınmalı?
Herkes için geçerli sabit bir süre yoktur. Çözüm ilerlemiyorsa soruyu geçici olarak bırakabilmek önemlidir.
Sürekli saate bakılmalı mı?
Hayır. Belirli kontrol noktaları kullanmak daha işlevsel olabilir.
Turlama tekniği işe yarar mı?
Bazı öğrenciler için yararlı olabilir. Ancak denemelerde önceden uygulanmalıdır.
Ders sırası önemli mi?
Öğrenciye göre değişebilir. İşe yarayan sıra denemelerle belirlenmelidir.
Sınavı yetiştiremiyorum. Ne yapmalıyım?
Önce hangi bölümde ve neden zaman kaybettiğiniz belirlenmelidir.
Kısa Özet
• Süre yönetimi yalnızca hız değildir.
• Hız ve doğruluk birlikte değerlendirilmelidir.
• Zor soruyu bırakabilmek bir sınav becerisidir.
• Sürekli saate bakmak gerekli değildir.
• Süre problemi nedenine göre çözülmelidir.
• Branş denemeleri kullanılabilir.
• Stratejiler gerçek sınavdan önce denenmelidir.
• Amaç her soruya eşit zaman vermek değil, toplam süreyi doğru kullanmaktır.
Saruhan Hoca’nın Görüşü
Süre problemi yaşayan öğrenciye en kolay söylenecek cümle şudur:
“Biraz daha hızlı çöz.”
Fakat eğitim açısından bu cümlenin değeri sınırlıdır.
Çünkü hız bir karar değil, çoğu zaman başka becerilerin sonucudur.
Konuyu iyi bilen öğrenci daha hızlı karar verir.
Soruyu doğru okuyan tekrar okumaz.
Soru tiplerini tanıyan çözüm yolunu daha erken görür.
Zor soruyu bırakabilen öğrenci zamanını korur.
Bu nedenle süre yönetiminde doğru soru:
“Öğrenci nasıl daha hızlı olabilir?”
değildir.
Asıl soru:
“Öğrenci zamanını nerede ve neden kaybediyor?”
olmalıdır.
Bu sorunun cevabı bulunduğunda bazen okuma çalışılır, bazen konu eksiği kapatılır, bazen soru stratejisi değiştirilir.
Çünkü eğitimde aynı belirtiye aynı çözümü vermek kolaydır; doğru çözüm ise önce nedeni anlamayı gerektirir.
Sınavda zamanı iyi yönetmek, hızlı davranmak değil; hangi anda neye zaman ayırmaya değer olduğunu bilmektir.
Yararlanılan Kaynaklar
• Education Endowment Foundation – Metacognition and Self-Regulated Learning
• Zimmerman – Self-Regulated Learning çalışmaları
• Dunlosky ve arkadaşları – öğrenme teknikleri üzerine çalışmalar
• Millî Eğitim Bakanlığı – LGS merkezi sınav kılavuzları ve örnek soru kaynakları
İlgili Makaleler
• LGS Sınav Sabahı Ne Yapılmalı?
• LGS’de Deneme Analizi Nasıl Yapılır?
• LGS’de Deneme Sıklığı Nasıl Olmalı?
• LGS’de Netler Neden Dalgalanır?
• LGS’de Dikkat Hataları Nasıl Azaltılır?
• LGS’de Soru Çözme Hızı Nasıl Artırılır?
Saruhan Kurs
Eğitim Özel İlgi İster.