TYT Netleri Neden Artmıyor?

Editör Notu

TYT hazırlığında öğrenciyi en fazla zorlayan dönemlerden biri çalışmasına rağmen netlerinin artmadığını düşündüğü dönemdir.

Öğrenci ders çalışır.

Soru çözer.

Denemelere girer.

Fakat sonuç yine benzerdir:

62 net.

Sonraki hafta 64.

Ardından 61.

Bir süre sonra öğrenci şu sonuca ulaşabilir:

“Çalışıyorum ama ilerlemiyorum.”

Bu noktada ilk tepki genellikle çalışma miktarını artırmaktır.

Daha fazla soru.

Daha fazla kaynak.

Daha uzun çalışma saatleri.

Oysa netlerin yükselmemesinin nedeni her zaman az çalışmak değildir.

Bazen sorun çalışmanın nasıl yapıldığıdır.

Bu nedenle net artışı durduğunda yapılması gereken ilk şey tempoyu artırmak değil, nedenini bulmaktır.

 

Net Neyi Gösterir?

Net sayısı öğrencinin o denemedeki sonucunu gösterir.

Ancak tek başına problemin kaynağını açıklamaz.

İki öğrenci aynı denemede 65 net yapabilir.

Birinin ciddi konu eksikleri vardır.

Diğeri konuları bilmesine rağmen süre yetiştirememiştir.

Sonuç aynı görünür.

Fakat çözüm tamamen farklıdır.

Bu nedenle yalnızca:

“Kaç net yaptın?”

sorusuyla öğrencinin gelişimini anlamaya çalışmak yeterli değildir.

 

Tek Deneme Yetmez

Bir denemede netin düşmesi öğrencinin gerilediği anlamına gelmez.

Denemenin güçlük seviyesi değişebilir.

Öğrencinin dikkati farklı olabilir.

Sorular öğrencinin güçlü veya zayıf olduğu konulardan gelebilir.

Bu nedenle tek sonuç yerine birkaç denemenin oluşturduğu eğilime bakılmalıdır.

Örneğin:

64 → 61 → 67 → 65 → 68

gibi bir tabloyu yalnızca tek tek sonuçlarla değerlendirmek yanıltıcı olabilir.

Asıl önemli olan uzun vadede performansın hangi yönde hareket ettiğidir.

 

Konu Eksiği

Netlerin artmamasının en temel nedenlerinden biri konu eksikleridir.

Öğrenci çok soru çözüyor olabilir.

Fakat sorunun dayandığı temel bilgiyi bilmiyorsa aynı noktada tekrar tekrar zorlanabilir.

Bu durumda daha fazla soru çözmek yerine eksik konuya dönmek gerekir.

Önemli olan:

“Bu soruyu neden yapamadım?”

sorusunu sormaktır.

Cevap bilgi eksikliği ise çalışma planının buna göre değişmesi gerekir.

 

Yarım Öğrenme

Bir konuyu bir kez dinlemek o konunun öğrenildiği anlamına gelmez.

Öğrenci konu anlatımını izlediğinde her şey anlaşılır görünebilir.

Fakat birkaç gün sonra soru karşısına çıktığında hangi bilgiyi kullanacağını bilemeyebilir.

Bu durumda öğrenci:

“Ben bu konuyu biliyorum.”

diye düşünürken aslında bilgi henüz kullanılabilir hâle gelmemiştir.

Öğrenmenin soruya aktarılması gerekir.

 

Soru Çözmek Yetmez

TYT öğrencileri arasında çok yaygın bir ölçüt vardır:

“Bugün 250 soru çözdüm.”

Bu sayı tek başına bize çalışma kalitesi hakkında fazla bilgi vermez.

250 sorunun 40’ı yanlışsa ve öğrenci bu yanlışları incelemeden yeni sorulara geçiyorsa önemli bir öğrenme fırsatı kaybolur.

Bazen:

80 soru + güçlü analiz

200 sorudan daha fazla gelişim sağlayabilir.

Amaç soru sayısını büyütmek değil, her soru grubundan öğrenme üretmektir.

 

Yanlış Analizi

Yanlış sorular yalnızca kırmızı kalemle işaretlenip bırakılmamalıdır.

Her yanlış için temel soru şudur:

Neden?

Konu bilmiyor muyum?

Soruyu yanlış mı okudum?

İşlem hatası mı yaptım?

İki seçenek arasında mı kaldım?

Süre baskısı mı yaşadım?

Doğru yöntemi bilmeme rağmen dikkatsizlik mi yaptım?

Yanlışın nedeni değiştikçe çözüm de değişir.

 

Aynı Hatalar

Öğrencinin yanlışlarının tekrar edip etmediği özellikle önemlidir.

Örneğin sürekli:

soru kökünü yanlış okuyor,

negatif işaretini kaçırıyor,

uzun problemlerde gereğinden fazla zaman harcıyor

veya paragrafta iki seçenek arasında kalıyorsa burada artık tek tek sorulardan daha büyük bir örüntü vardır.

Tekrarlanan hata, çalışma planına dönüşmesi gereken veridir.

 

Kaynak Seviyesi

Netlerin artmamasının nedenlerinden biri öğrencinin seviyesine uygun olmayan kaynaklarla çalışması olabilir.

Çok kolay kaynak öğrenciye gelişim alanı bırakmayabilir.

Aşırı zor kaynak ise sürekli başarısızlık hissi oluşturabilir ve temel becerilerin oturmasını engelleyebilir.

Doğru kaynak öğrencinin bulunduğu seviyenin biraz üzerine çıkmasını sağlamalıdır.

En zor kaynak en doğru kaynak değildir.

 

Kaynak Değiştirmek

Öğrenci netleri yükselmediğinde sık sık yeni kitap aramaya başlayabilir.

Bir kaynak yarım bırakılır.

Başka birine geçilir.

Sonra üçüncü kaynak alınır.

Bir süre sonra masada çok sayıda kitap vardır fakat sistemli biçimde tamamlanan çalışma azdır.

Sorun kaynak değilse kaynak değiştirmek problemi çözmez.

Önce neden ilerleme olmadığı belirlenmelidir.

 

Deneme Çözmemek

Bazı öğrenciler uzun süre yalnızca konu ve test çalışır.

Denemeyi:

“Konular bitince başlayacağım.”

diye erteler.

Oysa TYT performansı yalnızca konu bilgisine bağlı değildir.

Süre yönetimi, test geçişleri, dikkat ve sınav dayanıklılığı da geliştirilmelidir.

Bunların önemli bölümü deneme deneyimiyle oluşur.

 

Çok Deneme Çözmek

Tersi de mümkündür.

Öğrenci sürekli deneme çözer fakat denemeler arasında eksiklerini giderecek çalışma yapmaz.

Bu durumda deneme öğrenme aracından çok tekrar eden ölçüm aracına dönüşür.

Bir tartıya her gün çıkmak kilo değiştirmediği gibi, yalnızca sürekli deneme çözmek de eksikleri kendiliğinden kapatmaz.

Deneme ölçer; gelişimi denemeden sonra yapılan çalışma üretir.

 

Deneme Analizi

Deneme bittikten sonra yalnızca netlerin hesaplanması yeterli değildir.

Öğrenci şu dört grubu ayırabilir:

Yanlışlar

Boşlar

Doğru ama çok zaman alan sorular

Emin olmadan doğru yapılan sorular

Özellikle son iki grup sıklıkla gözden kaçar.

Oysa doğru cevap verilmiş olması öğrencinin o soruda problem yaşamadığı anlamına gelmez.

 

Süre Problemi

Öğrenci konuları biliyor ancak soruları yetiştiremiyorsa daha fazla konu çalışmak temel problemi çözmeyebilir.

Önce zamanın nerede kaybedildiği bulunmalıdır.

Türkçede mi?

Problemlerde mi?

Bir soruya gereğinden fazla mı takılıyor?

Testler arasında geçiş yapamıyor mu?

Sınavın sonunda kolay sorulara zamanı mı kalmıyor?

“Sürem yetmiyor.” bir sonuçtur; teşhis değildir.

 

Soruya Takılmak

TYT’de öğrencinin her soruyu çözmesi gerekmez.

Ancak bazı öğrenciler bir soruyu bırakamaz.

Üç dakika.

Dört dakika.

Beş dakika…

Sonunda soruyu çözse bile başka sorulardan zaman kaybetmiş olabilir.

Sınav stratejisinin önemli parçalarından biri:

Ne zaman devam edeceğini bilmek kadar ne zaman bırakacağını da bilmektir.

 

Dikkat Hataları

“Dikkatsizlik yaptım.”

öğrencilerin en sık kullandığı açıklamalardan biridir.

Fakat sürekli tekrar eden dikkatsizlik artık tesadüf değildir.

Uykusuzluk,

acele,

soru kökünü tam okumamak,

işlem düzeninin bozuk olması,

uzun süre odaklanamamak

gibi nedenler araştırılmalıdır.

Dikkat hatası da analiz edilebilir bir problemdir.

 

Tekrar Eksikliği

Öğrenci sürekli yeni konular öğreniyor ancak eski konulara dönmüyorsa ilk öğrendikleri zamanla zayıflayabilir.

Bu durumda yeni netler kazanırken eski netleri kaybetmeye başlayabilir.

Özellikle TYT gibi geniş kapsamlı bir sınavda tekrar sisteminin bulunması önemlidir.

Kısa tekrarlar, eski yanlışlar ve branş denemeleri bu amaçla kullanılabilir.

 

Plansız Çalışma

Öğrenci her gün ders çalışıyor olabilir.

Fakat çalışma kararını o günkü isteğine göre veriyorsa önemli eksikler sürekli ertelenebilir.

Sevdiği derslere daha fazla zaman ayırır.

Zorlandığı konuları sonraya bırakır.

Sonuçta çalışma süresi yüksektir ama netleri belirleyen eksikler aynı kalır.

İyi program öğrencinin yalnızca sevdiği konuları değil, ihtiyaç duyduğu konuları çalışmasını sağlar.

 

Matematik Artmıyorsa

TYT matematik netlerinin sabit kalmasının tek nedeni konu eksiği değildir.

Temel işlem becerileri,

problem çözme,

soru dilini anlama,

işlem hızı,

geometri

ve süre yönetimi

ayrı ayrı incelenmelidir.

“Matematiğim kötü.”

çok geniş bir teşhistir.

Asıl soru:

Matematiğin hangi bölümünde ve neden zorlanıyorum?

olmalıdır.

 

Türkçe Artmıyorsa

Türkçe netleri yükselmiyorsa yalnızca daha fazla paragraf çözmek yeterli olmayabilir.

Yanlışların türü incelenmelidir.

Ana düşünce mi?

Çıkarım mı?

Soru kökü mü?

Dil bilgisi mi?

Süre mi?

Öğrenci neyi geliştirmesi gerektiğini bilmeden yalnızca soru sayısını artırırsa ilerleme yavaşlayabilir.

 

Fen ve Sosyal

Fen ve sosyal derslerinde öğrenciler bazen bu alanları ikinci plana bırakabilir.

Özellikle matematik ve Türkçeye yoğunlaşırken düzenli tekrar yapılmadığında bu testlerde kazanılabilecek netler kaçabilir.

Öğrencinin hedefi doğrultusunda tüm testlerin katkısı değerlendirilmelidir.

Burada yine herkese aynı programı uygulamak yerine öğrencinin mevcut performansına bakmak gerekir.

 

Çalışma Saati

Netler yükselmediğinde çalışma saatini artırmak bazen gerekli olabilir.

Fakat bu ilk çözüm olmamalıdır.

Önce mevcut sürenin nasıl kullanıldığına bakılmalıdır.

Üç saatlik çalışma içerisinde telefon, uzun molalar ve plansız kaynak geçişleri varsa gerçek odaklı çalışma çok daha kısa olabilir.

Masada geçirilen süre ile öğrenmeye ayrılan süre aynı değildir.

 

Uyku

TYT performansı yalnızca çalışma masasındaki davranışlardan etkilenmez.

Uyku düzeni dikkat, öğrenme ve sınav performansını etkileyebilir.

Gece geç saatlere kadar çalışıp ertesi gün verimsiz olmak öğrencinin toplam çalışma kalitesini düşürebilir.

Bu nedenle sürdürülebilir TYT programında uyku da planın parçasıdır.

 

Net Takibi

Deneme sonuçlarını kaydetmek yararlıdır.

Ancak yalnızca toplam net yazmak yerine ders bazında takip yapmak daha anlamlı olabilir.

Örneğin öğrencinin toplam neti aynı kalırken:

Matematik +5

Türkçe -3

Fen -2

olmuş olabilir.

Toplam sonuç değişmemiştir.

Fakat öğrencinin performans yapısı değişmiştir.

Bu nedenle toplam net bazen gelişimi gizleyebilir.

 

Plato Dönemi

Gelişim her zaman doğrusal değildir.

Öğrenci bazı dönemlerde hızlı ilerleyebilir.

Bazı dönemlerde ise sonuçlar bir süre benzer seviyelerde kalabilir.

Bu durum otomatik olarak çalışmanın işe yaramadığı anlamına gelmez.

Ancak uzun süreli durgunluk varsa çalışma sistemi yeniden incelenmelidir.

Sabır önemlidir.

Fakat sabır, aynı yöntemi sorgulamadan sonsuza kadar sürdürmek değildir.

 

Daha Fazla mı, Farklı mı?

Netler yükselmediğinde öğrencinin kendisine sorması gereken en değerli sorulardan biri şudur:

“Daha fazla mı çalışmalıyım, yoksa farklı mı çalışmalıyım?”

Bazen cevap daha fazla çalışmaktır.

Bazen eksik konuya dönmektir.

Bazen kaynak seviyesini değiştirmektir.

Bazen deneme analizini güçlendirmektir.

Bazen de sınav stratejisini değiştirmektir.

Doğru cevap ancak problem doğru teşhis edildiğinde bulunabilir.

 

Veli Ne Yapmalı?

Netlerin sabit kaldığı dönemlerde veli kaygılanabilir.

Ancak her denemeden sonra:

“Neden yükselmedi?”

sorusunu tekrar etmek öğrencinin üzerindeki baskıyı artırabilir.

Bunun yerine:

“Bu denemeden ne öğrendin?”

sorusu daha işlevsel olabilir.

Çünkü öğrencinin yalnızca sonucu değil, sonucu değiştirecek davranışları yönetmeyi öğrenmesi gerekir.

 

Saruhan Kurs’ta Net Analizi

Saruhan Kurs’ta öğrencinin deneme sonucuna yalnızca toplam net üzerinden bakmıyoruz.

Önce ders bazında performansı inceliyoruz.

Yanlışların nedenlerini ayırıyoruz.

Konu eksiklerini belirliyoruz.

Süre problemlerini değerlendiriyoruz.

Tekrarlayan hata türlerini tespit ediyoruz.

Ardından çalışma planını bu verilere göre güncelliyoruz.

Çünkü:

“Netin düşük, daha çok çalış.”

bir analiz değildir.

Öğrencinin ihtiyacı çoğu zaman daha fazla baskı değil, daha doğru teşhistir.

 

Sık Sorulan Sorular

TYT netlerim neden yükselmiyor?

Konu eksikleri, yanlış analizinin yapılmaması, uygun olmayan kaynaklar, süre problemi, tekrar eksikliği veya plansız çalışma gibi farklı nedenleri olabilir.

Çok soru çözüyorum ama netim artmıyor. Neden?

Soru sayısı tek başına gelişimi garanti etmez. Yanlışlardan ne öğrenildiği ve soruların öğrencinin ihtiyacına uygun olup olmadığı önemlidir.

Her gün deneme çözmek net artırır mı?

Tek başına yeterli değildir. Denemeden sonra eksiklerin analiz edilmesi ve buna göre çalışma yapılması gerekir.

Netler bazen neden düşer?

Deneme güçlüğü, konu dağılımı, dikkat ve günlük performans gibi faktörler sonucu etkileyebilir. Tek deneme yerine genel eğilim değerlendirilmelidir.

TYT netleri ne kadar sürede yükselir?

Herkes için geçerli bir süre yoktur. Öğrencinin başlangıç seviyesi, eksikleri, çalışma düzeni ve hedefi gelişim hızını etkiler.

Netim sabit kaldığında ne yapmalıyım?

Önce daha fazla çalışmaya karar vermek yerine hangi hata türlerinin net artışını engellediğini belirlemek gerekir.

 

Kısa Özet

• Tek denemeye göre karar vermeyin.
• Net kadar yanlışın nedenini inceleyin.
• Konu eksiklerini belirleyin.
• Soru sayısını tek başarı ölçütü yapmayın.
• Seviyeye uygun kaynak kullanın.
• Denemeyi analiz etmeden bırakmayın.
• Süre probleminin kaynağını bulun.
• Tekrarlanan hataları takip edin.
• Ders bazındaki gelişimi ölçün.
• Daha fazla çalışmadan önce yöntemi sorgulayın.

 

Saruhan Hoca’nın Görüşü

Öğrencinin neti yükselmediğinde ilk söylediğimiz cümle çoğu zaman şudur:

“Biraz daha çalışman gerekiyor.”

Belki gerçekten gerekiyordur.

Ama bunu henüz bilmiyoruz.

Çünkü netin artmaması bize yalnızca sonucu söyler.

Nedenini söylemez.

İşte eğitimde analiz tam burada önem kazanır.

Bir öğrenciye çözüm önermeden önce problemi tanımlamak gerekir.

Aksi hâlde konu eksiği olan öğrenciye daha fazla deneme çözdürürüz.

Süre problemi olan öğrenciye daha fazla konu anlattırırız.

Yanlışlarını incelemeyen öğrenciye yeni kaynak alırız.

Öğrenci daha fazla çalışır fakat aynı problemi daha fazla tekrar eder.

Bu nedenle netler durduğunda benim ilk sorum:

“Kaç saat çalışıyorsun?”

değildir.

Asıl soru:

“Hangi netleri, hangi nedenle kaybediyorsun?”

sorusudur.

Çünkü doğru teşhis olmadan çalışma miktarını artırmak gelişimi garanti etmez.

Bazen öğrencinin ihtiyacı daha çok çalışmak değil, aynı emeği doğru yere yönlendirmektir.

 

Yararlanılan Kaynaklar

• ÖSYM – YKS ve TYT sınav bilgilendirmeleri
• Millî Eğitim Bakanlığı – ortaöğretim öğretim programları
• Ölçme-değerlendirme ve geri bildirim üzerine temel eğitim araştırmaları
• Öz düzenleme, öğrenme stratejileri ve sınav performansı üzerine eğitim literatürü

İlgili Makaleler

• TYT’ye Nasıl Çalışılmalı?
• TYT Denemesi Nasıl Analiz Edilir?
• TYT’de Süre Problemi Nasıl Çözülür?
• TYT Matematik Nasıl Çalışılır?
• TYT ve AYT Birlikte Nasıl Çalışılır?
• TYT mi AYT mi Daha Önemli?

Saruhan Kurs
Eğitim Özel İlgi İster.