LGS’de Son Ay Nasıl Çalışılmalı?

12:58 09.08.2026

Editör Notu
LGS’ye aylar varken öğrencinin önünde geniş bir çalışma alanı vardır.
Konu öğrenebilir.
Eksiklerini tamamlayabilir.
Farklı kaynaklar çözebilir.
Çalışma düzenini değiştirebilir.
Fakat sınava yaklaşık bir ay kaldığında önemli bir şey değişir:
Zaman artık daha değerlidir.
Bu dönemde bazı öğrenciler çalışma saatlerini hızla artırır.
Bazıları her gün deneme çözmeye başlar.
Bazıları yeni kaynaklar satın alır.
Bazıları ise yetişmeyen konuları görünce kaygılanır.
Oysa son ayın amacı birkaç ayda yapılması gereken her şeyi son haftalara sıkıştırmak değildir.
Asıl amaç öğrencinin mevcut bilgi ve becerisini mümkün olduğunca istikrarlı bir sınav performansına dönüştürmektir.
Bu nedenle son ayda doğru soru:
“Daha ne kadar çalışabilirim?”
değil,
“Kalan zamanda hangi çalışma bana en fazla katkıyı sağlar?”
olmalıdır.
 
Önce Durum Tespiti
Son aya genel bir programla başlanmamalıdır.
Öğrencinin mevcut durumu görülmelidir.
Son denemeler birlikte incelenebilir:
Hangi derslerde netler istikrarlı?
Hangi konularda yanlışlar tekrarlanıyor?
Boşların nedeni bilgi mi, süre mi?
Dikkat hataları hangi derslerde yoğunlaşıyor?
Hangi eksikler kısa sürede kapatılabilir?
Bu analiz yapılmadan oluşturulan program öğrencinin gerçek ihtiyacından uzaklaşabilir.
 
Yeni Konu Çalışılır mı?
Evet, gerekiyorsa çalışılır.
“Sınava son bir ay kala yeni konu öğrenilmez.” şeklinde kesin bir kural doğru değildir.
Ancak önceliklendirme gerekir.
Öğrencinin hiç bilmediği ve uzun çalışma gerektiren bir konu ile küçük bir eksiklik nedeniyle soru kaçırdığı konu aynı değerde değildir.
Son ayda amaç bütün eksikleri eşit görmek değil, kalan zamanda en fazla gelişim sağlayabilecek alanları belirlemektir.
 
Eksikler Nasıl Seçilir?
Her yanlış konu eksiği değildir.
Bu nedenle son ayda uzun konu listeleri hazırlamak yerine denemelerde tekrar eden sorunlara bakılabilir.
Örneğin öğrenci son dört denemede aynı matematik kazanımından soru kaçırıyorsa bu güçlü bir çalışma sinyalidir.
Buna karşılık aylar önce bir kez yanlış yaptığı fakat daha sonra sorun yaşamadığı konu aynı önceliğe sahip olmayabilir.
Önceliği hata sayısı değil, hata örüntüsü belirlemelidir.
 
Deneme Sayısı
Sınav yaklaştıkça denemelerin ağırlığı artırılabilir.
Çünkü artık yalnızca bilgi değil;
süre yönetimi,
dikkat,
sınav stratejisi
ve performans istikrarı
da önemlidir.
Ancak her gün deneme çözmek bütün öğrenciler için doğru değildir.
Denemeler arasında analiz ve eksik tamamlama için yeterli zaman bulunmalıdır.
 
Deneme Analizi
Son ayda deneme analizi daha da önem kazanır.
Çünkü zaman sınırlıdır.
Öğrenci yanlış yaptığı her soruda şu ayrımı yapabilmelidir:
Bilmiyor muyum?
Yanlış mı yorumladım?
İşlem hatası mı yaptım?
Dikkatim mi dağıldı?
Sürem mi yetmedi?
Bu ayrım sonraki çalışmanın yönünü belirler.
Aksi hâlde öğrenci gerçek problemi çözmek yerine yalnızca daha fazla soru çözebilir.
 
Branş Denemeleri
Genel denemelerde ortaya çıkan belirli sorunları çalışmak için branş denemeleri kullanılabilir.
Örneğin matematikte süre problemi yaşayan öğrenci matematik branş denemeleriyle çalışabilir.
Türkçede uzun sorularda zorlanan öğrenci ilgili soru türlerine yoğunlaşabilir.
Böylece genel denemenin gösterdiği problem daha küçük ve çalışılabilir bir alana dönüştürülür.
 
Tekrar Nasıl Yapılmalı?
Son ayda tekrar önemlidir.
Fakat bütün konuları baştan sona yeniden çalışmak çoğu öğrenci için gerekli değildir.
Öncelikle;
unutulan bilgiler,
sık karıştırılan kavramlar,
formüller,
kurallar
ve denemelerde tekrar eden eksikler
üzerinden hedefli tekrar yapılabilir.
Tekrarın amacı öğrencinin daha önce öğrendiği bilgiyi sınav günü daha kolay kullanabilmesini sağlamaktır.
 
Yeni Kaynak Alınmalı mı?
Her zaman gerekli değildir.
Son haftalarda çok sayıda yeni kaynak öğrencinin önündeki işi büyütebilir.
Öğrenci elindeki kaynakları verimli kullanabiliyorsa yeni kitap almak yerine mevcut yanlışlara ve eksiklere dönmek daha anlamlı olabilir.
Yeni kaynak ancak belirli bir ihtiyacı karşılıyorsa tercih edilmelidir.
Kaynak sayısı ilerleme göstergesi değildir.
 
Yanlışlara Dönüş
Son ayda geçmiş yanlışlar değerli bir çalışma kaynağıdır.
Çünkü bu sorular öğrencinin gerçek öğrenme geçmişini gösterir.
Ancak yalnızca doğru cevabı hatırlamak yeterli değildir.
Öğrenci:
“Bu soruyu neden yanlış yapmıştım?”
sorusuna cevap verebilmelidir.
Aynı düşünme hatası devam ediyorsa soru öğrenilmiş değil, yalnızca cevabı hatırlanmış olabilir.
 
Net Dalgalanmaları
Son ayda deneme sonuçlarının zaman zaman düşmesi mümkündür.
Bu durumda program hemen değiştirilmemelidir.
Önce düşüşün nedeni incelenmelidir.
Deneme daha mı zordu?
Belirli bir derste mi kayıp oluştu?
Dikkat hataları mı arttı?
Süre mi yetmedi?
Tek bir kötü sonuç öğrencinin bütün hazırlığını geçersiz kılmaz.
Genel eğilim daha değerlidir.
 
Çalışma Süresi
Sınav yaklaşıyor diye çalışma süresini kontrolsüz biçimde artırmak doğru değildir.
Öğrencinin öğrenebilmesi için zihinsel olarak çalışmaya hazır olması gerekir.
Aşırı yorgunluk;
dikkati,
soru çözme kalitesini
ve motivasyonu
olumsuz etkileyebilir.
Son ayın amacı öğrenciyi tüketmek değil, sınava hazır hâle getirmektir.
 
Uyku Düzeni
Son haftalarda uyku düzeni ihmal edilmemelidir.
Gece geç saatlere kadar çalışıp sabah yorgun kalkmak çalışma süresini artırabilir fakat öğrenme kalitesini düşürebilir.
Özellikle sınava yaklaşıldığında öğrencinin uyku ve uyanma saatlerinin sınav günü düzeniyle uyumlu hâle gelmesi yararlı olabilir.
 
Sınav Provası
Son dönemde bazı denemeler gerçek LGS koşullarına yakın uygulanabilir.
Süreye uyulur.
Gereksiz molalar verilmez.
Öğrenci sınav sırasında kullanacağı stratejileri dener.
Amaç yalnızca net görmek değildir.
Öğrencinin gerçek sınav günündeki davranışlarını önceden deneyebilmesidir.
 
Strateji Değiştirilir mi?
Son haftalarda öğrencinin çalışan sistemini tamamen değiştirmek riskli olabilir.
Örneğin aylardır belirli bir ders sırasıyla deneme çözen ve başarılı olan öğrencinin sırf başka biri önerdi diye bütün düzenini değiştirmesi gerekli değildir.
Ancak mevcut strateji sürekli sorun oluşturuyorsa elbette müdahale edilebilir.
Ölçüt alışkanlık değil, işlevselliktir.
 
Son Hafta
Son hafta yeni bir hazırlık dönemi değildir.
Öğrencinin aylar boyunca oluşturduğu bilgi ve beceriyi koruma dönemidir.
Hedefli tekrarlar yapılabilir.
Yanlışlara dönülebilir.
Denemeler sürdürülebilir ancak öğrenciyi zihinsel olarak tüketen aşırı programlardan kaçınılmalıdır.
Bu dönemde öğrencinin:
“Daha yapmadığım çok şey var.”
duygusundan çok,
“Ne yapacağımı biliyorum.”
duygusuna yaklaşması önemlidir.
 
Son Gün
Son gün birkaç aylık açığı kapatamaz.
Bu nedenle yoğun çalışma günü hâline getirilmemelidir.
Gerekliyse kısa hatırlatmalar yapılabilir.
Sınav için gerekli hazırlıklar tamamlanabilir.
Öğrencinin uyku düzeni korunabilir.
Son günün temel amacı yeni bir şey kazanmak değil, var olan performansı riske atmamaktır.
 
Veli Yaklaşımı
Son ay öğrencinin olduğu kadar ailenin de kaygısının yükseldiği bir dönemdir.
Bu kaygı bazen:
“Biraz daha çalış.”
“Bu kadar zamanda hâlâ bunu nasıl yanlış yapıyorsun?”
“Artık hata yapmaman lazım.”
gibi cümlelere dönüşebilir.
Fakat sınava yaklaştıkça öğrencinin ihtiyacı sürekli baskının artması değildir.
Veli süreci takip etmeli fakat öğrencinin her denemesini aile içi değerlendirme toplantısına dönüştürmemelidir.
Son haftalarda evdeki akademik iklim de sınav hazırlığının bir parçasıdır.
 
Saruhan Kurs’ta Son Ay
Saruhan Kurs’ta son ayı yeni ve yoğun bir program başlatma dönemi olarak görmüyoruz.
Saruhan Gelişim Modeli doğrultusunda öğrencinin mevcut verilerini kullanarak öncelikleri belirliyoruz.
Analiz Et: Son denemeler, hata türleri ve kalan eksikler değerlendirilir.
Planla: Kalan süre içerisinde en fazla katkı sağlayabilecek alanlara öncelik verilir.
%100 Birebir Uygula: Öğrencinin belirlenen eksiklerine doğrudan çalışılır.
Ödev ve Takip: Denemelerde görülen problemlerin sonraki çalışmalarda değişip değişmediği izlenir.
Veli Bilgilendirme: Ailenin tek bir deneme sonucuna değil genel gelişime odaklanması sağlanır.
Son ayın temel amacı daha fazla iş üretmek değildir.
Önemli olanı doğru zamanda yapabilmektir.
 
Sık Sorulan Sorular
Son ay her gün deneme çözülmeli mi?
Her öğrenci için gerekli değildir. Deneme sıklığı öğrencinin ihtiyacına göre belirlenmeli ve analiz için zaman bırakılmalıdır.
Yeni konu öğrenilir mi?
Gerekliyse öğrenilebilir. Ancak kalan süre ve konunun sağlayacağı katkı birlikte değerlendirilmelidir.
Yeni kaynak alınmalı mı?
Belirli bir ihtiyacı karşılamıyorsa şart değildir.
Son hafta ders çalışılır mı?
Evet. Ancak hedefli tekrar ve mevcut performansı korumaya yönelik çalışmalar ön plana çıkabilir.
Netler düşerse ne yapılmalı?
Tek denemeye göre karar verilmemeli, düşüşün nedeni analiz edilmelidir.
Son gün deneme çözülmeli mi?
Herkes için geçerli bir kural yoktur. Öğrencinin alışkanlığı ve sınav öncesi psikolojik durumu dikkate alınmalıdır.
 
Kısa Özet
• Son ay önceliklendirme dönemidir.
• Deneme sayısı öğrenciye göre belirlenmelidir.
• Her deneme analiz edilmelidir.
• Tekrarlar hedefli yapılmalıdır.
• Yeni kaynak şart değildir.
• Uyku düzeni korunmalıdır.
• Son haftalarda çalışan sistem gereksiz yere değiştirilmemelidir.
• Amaç daha fazla çalışmak değil, kalan zamanı daha doğru kullanmaktır.
 
Saruhan Hoca’nın Görüşü
Sınav yaklaştıkça zaman azalır.
İnsan doğal olarak çalışma miktarını artırmak ister.
Fakat zaman azaldığında asıl ihtiyaç daha fazla şey yapmak değil, neyin yapılmayacağına da karar verebilmektir.
Çünkü son ay bütün eksiklerin eşit olduğu bir dönem değildir.
Bazı eksikler birkaç doğru çalışmayla kapanabilir.
Bazıları uzun zaman ister.
Bazıları ise sınav sonucunu düşündüğümüz kadar etkilemez.
Bu nedenle doğru soru:
“Yetiştiremediğimiz ne kaldı?”
değildir.
Asıl soru:
“Kalan zamanda öğrencinin performansını en fazla ne geliştirebilir?”
olmalıdır.
Son ayın başarısı çalışma listesinin ne kadar uzun olduğuyla değil, önceliklerin ne kadar doğru belirlendiğiyle anlaşılır.
Sınava yaklaşırken iyi eğitim daha fazla yük eklemez; öğrencinin enerjisini en değerli yere yönlendirir.
Yararlanılan Kaynaklar
• Education Endowment Foundation – Metacognition and Self-Regulated Learning
• Dunlosky ve arkadaşları – öğrenme teknikleri üzerine çalışmalar
• Roediger & Karpicke – geri getirme pratiği çalışmaları
• Zimmerman – Self-Regulated Learning çalışmaları
• Millî Eğitim Bakanlığı – LGS merkezi sınav ve örnek soru kaynakları
İlgili Makaleler
• LGS’de Deneme Sıklığı Nasıl Olmalı?
• LGS’de Netler Neden Dalgalanır?
• LGS’de Deneme Analizi Nasıl Yapılır?
• LGS’de Dikkat Hataları Nasıl Azaltılır?
• LGS’de Çalışma Süresi Ne Kadar Olmalı?
• LGS’de Süre Yönetimi Nasıl Yapılır?
Saruhan Kurs
Eğitim Özel İlgi İster.