AYT Matematikte Kaynak Seçimi Nasıl Yapılmalı?

10:48 10.08.2026

Editör Notu
AYT Matematikte kaynak seçimi çoğu zaman “en iyi kitap hangisi?” sorusuna indirgeniyor. Oysa aynı kaynak bir öğrenci için öğretici, başka bir öğrenci için gereğinden kolay, bir diğeri için ise öğrenmeyi yavaşlatacak kadar zor olabilir. Bu nedenle bu yazıda yayınevi veya kitap sıralaması yapmak yerine, öğrencinin kendi seviyesine uygun kaynağı nasıl belirleyebileceğine odaklanıyoruz.
AYT Matematikte Kaynak Seçimi Nasıl Yapılmalı?
AYT Matematik çalışan bir öğrenciye kaynak önerisi sorulduğunda genellikle kitap isimleri sıralanır:
Kolay kaynak.
Orta kaynak.
Zor kaynak.
Derece öğrencilerinin çözdüğü kaynak.
Sonra öğrenci kendisine en çok önerilen kitabı alır.
Fakat birkaç hafta sonra iki sonuçtan biriyle karşılaşabilir:
Soruların neredeyse tamamını rahatlıkla çözer ve yeterince gelişmediğini hisseder.
Ya da soruların büyük bölümünde takılır, sürekli video çözüm izler ve çalışmasına rağmen ilerleyemediğini düşünür.
İki durumda da sorun kitabın kötü olması değildir.
Kaynak ile öğrencinin ihtiyacı eşleşmemiştir.
Bu nedenle AYT Matematikte doğru soru:
“En iyi kaynak hangisi?”
değil,
“Benim şu anki eksiğimi hangi kaynak giderebilir?”
olmalıdır.
Kısa Cevap
AYT Matematik kaynağı öğrencinin netinden çok konu hâkimiyeti, soru çözme bağımsızlığı ve hata türlerine göre seçilmelidir. Başlangıçta temel kazanımları yerleştiren, ilerleyen dönemde farklı soru biçimleriyle düşünmeyi geliştiren kaynaklara geçilebilir. Öğrenci sürekli çözüme bakıyorsa kaynak fazla zor; hiçbir zihinsel çaba gerektirmiyorsa gelişim için fazla kolay olabilir.
Bir Kaynağın “İyi” Olması Ne Demektir?
İyi kaynak kavramı tek başına eksiktir.
Çünkü bir kitabın kaliteli sorular içermesi, o kitabın her öğrenci için doğru olduğu anlamına gelmez.
Örneğin AYT Matematikte 5 net yapan ve temel konu eksikleri bulunan bir öğrenci ile 30 net yapan ve zor sorularda seçicilik geliştirmeye çalışan öğrencinin aynı kaynağa ihtiyacı olmayabilir.
Birincisinin ihtiyacı:
öğrenmek ve temel soru tiplerinde bağımsızlaşmak olabilir.
İkincisinin ihtiyacı ise:
daha farklı soru kurgularıyla karşılaşıp çözüm esnekliği geliştirmek olabilir.
Dolayısıyla kaynağın kalitesi kadar kaynağın öğrencinin bulunduğu aşamaya uygunluğu önemlidir.
Kaynak Seçerken Sadece Net Sayısına Bakmak Yeterli mi?
Net önemli bir göstergedir ancak tek başına yeterli değildir.
İki öğrenci düşünelim.
İkisi de AYT Matematikte 15 net yapıyor.
Birinci öğrenci çalıştığı konulardaki soruların büyük bölümünü yapabiliyor ancak henüz birçok konuyu tamamlamamış.
İkinci öğrenci ise konuların tamamını çalışmış fakat orta düzey sorularda dahi çözüm yöntemini oluşturmakta zorlanıyor.
İkisinin sonucu aynı:
15 net.
Fakat kaynak ihtiyaçları farklıdır.
Birincinin konu kapsamını genişletmesi gerekirken ikinci öğrencinin mevcut konularda soru çeşitliliğini ve bağımsız çözüm becerisini geliştirmesi gerekebilir.
Bu nedenle kaynak seçerken netin yanında şu soru da sorulmalıdır:
“Bu net neden bu seviyede?”
Kaynağın Fazla Zor Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Zor soru çözmek AYT Matematik gelişiminin bir parçasıdır.
Fakat zor kaynak çözmek ile sürekli yapamadığı soruların çözümünü izlemek aynı şey değildir.
Öğrenci bir testteki soruların büyük bölümünde:
nereden başlayacağını bilmiyorsa,
çok sık çözüm videosuna ihtiyaç duyuyorsa,
çözümü gördükten sonra bile yöntemi anlamakta zorlanıyorsa,
soru çözmekten çok çözüm seyrediyorsa,
kaynak mevcut öğrenme düzeyinin üzerinde olabilir.
Burada önemli olan öğrencinin hiç zorlanmaması değildir.
Öğrenci zorlanmalıdır.
Fakat bu zorluk onu düşünmeye zorlamalı; çözüm sürecinin dışına atmamalıdır.
Peki Kaynağın Fazla Kolay Olduğu Nasıl Anlaşılır?
Diğer uçta da farklı bir problem vardır.
Öğrenci neredeyse bütün soruları aynı yöntemlerle ve çok kısa sürede çözüyorsa kaynak mevcut seviyesini koruyor olabilir fakat artık yeterince geliştirmiyor olabilir.
Bu durumda:
yeni soru biçimleri,
birden fazla kazanımı birleştiren sorular,
daha fazla yorum gerektiren problemler
içeren bir sonraki seviyeye geçmek düşünülebilir.
Ama yalnızca:
“Bu kitabı bitirdim.”
demek kaynak seviyesini artırmak için yeterli değildir.
Daha önemli ölçüt şudur:
Öğrenci mevcut seviyedeki soruları gerçekten bağımsız ve güvenilir biçimde çözebiliyor mu?
Kolay Kaynak Çözmek Zaman Kaybı mı?
Hayır.
Doğru zamanda kullanılıyorsa değildir.
Yeni öğrenilen bir konuda doğrudan çok zor sorulara geçmek yerine temel ilişkileri görünür hâle getiren sorular çözmek öğrencinin konu bilgisini uygulamaya dönüştürmesini sağlayabilir.
Sorun “kolay soru” çözmek değildir.
Sorun öğrencinin artık ihtiyacı olmadığı hâlde aynı seviyede kalmaya devam etmesidir.
Dolayısıyla kolay, orta ve zor ifadelerini kalite sıralaması gibi düşünmemek gerekir.
Bunlar öğrenmenin farklı aşamalarına hizmet eden araçlar olabilir.
Kaç AYT Matematik Kaynağı Çözülmeli?
Bu soruya verilen “en az üç kaynak” veya “beş kitap bitirmelisin” gibi cevaplar cazip görünür.
Çünkü ölçülebilir bir hedef verir.
Fakat eğitimsel açıdan kaynak sayısı tek başına güçlü bir ölçüt değildir.
Bir öğrenci dört kitap bitirebilir ancak yanlışlarını incelememiş olabilir.
Başka bir öğrenci daha az kaynak kullanıp:
yapamadığı sorulara dönmüş,
hatalarını sınıflandırmış,
benzer sorular çözmüş,
branş denemeleriyle öğrendiklerini test etmiş
olabilir.
İkinci öğrenci daha az kitap bitirmesine rağmen daha etkili öğrenmiş olabilir.
Bu nedenle soru:
“Kaç kaynak bitirdim?”
yerine:
“Bu kaynaktan almam gereken kazanımı aldım mı?”
şeklinde değiştirilmelidir.
Birden Fazla Kaynak Aynı Anda Kullanılmalı mı?
Kullanılabilir.
Ancak her kaynağın görevi belli olmalıdır.
Örneğin bir kaynak konu öğrenildikten sonraki temel uygulamalar için, başka bir kaynak farklı soru biçimleri görmek için kullanılabilir.
Fakat öğrencinin masasının üzerinde aynı seviyede beş farklı soru bankası bulunması otomatik olarak daha iyi bir çalışma sistemi oluşturmaz.
Hatta sürekli kaynak değiştirmek öğrencinin tamamlanmamış çalışmalar biriktirmesine neden olabilir.
Her kitap için şu soruya cevap verebilmeliyiz:
“Bu kaynak benim çalışma sistemimde hangi problemi çözüyor?”
Cevap yoksa o kaynağa gerçekten ihtiyaç olup olmadığı yeniden düşünülmelidir.
Kaynak Ne Zaman Değiştirilmeli?
Öğrenci bazen birkaç zor testten sonra:
“Bu kaynak bana göre değil.”
diyerek kitabı bırakabilir.
Bazen de verim alamadığı hâlde:
“Başladığım kitabı mutlaka bitirmeliyim.”
düşüncesiyle aylarca aynı kaynakta kalabilir.
İki yaklaşım da sorun yaratabilir.
Kaynak değişimi tek bir kötü test sonucuna göre yapılmamalıdır.
Bir süre boyunca şu göstergeler birlikte değerlendirilmelidir:
Soruların ne kadarı bağımsız çözülebiliyor?
Çözümler gerçekten öğreniliyor mu?
Yanlış oranı zamanla azalıyor mu?
Kaynak yeni düşünme biçimleri kazandırıyor mu?
Öğrenci ilerledikçe sorular daha yönetilebilir hâle geliyor mu?
Eğer öğrenci düzenli çalışmasına rağmen kaynak sürekli olarak öğrenme seviyesinin çok üzerinde kalıyorsa daha uygun bir basamağa dönmek düşünülebilir.
Çok Zor Kaynak Çözmek Daha Yüksek Net Getirir mi?
Her zaman değil.
AYT Matematikte yüksek net yalnızca en zor soruları çözebilmekten oluşmaz.
Öğrencinin:
yapabileceği soruları kaçırmaması,
orta düzey sorularda güvenilir olması,
işlem hatalarını azaltması,
süreyi yönetmesi,
zor sorular arasında doğru seçim yapabilmesi
de gerekir.
Bu nedenle öğrenci temel ve orta düzey sorularda istikrar sağlayamadan çalışma süresinin büyük bölümünü çok zor sorulara ayırıyorsa öncelik sırası yanlış kurulmuş olabilir.
Zorluk seviyesi, öğrenmenin yerine geçmemelidir.
Popüler Kaynak Her Öğrenci İçin Doğru Kaynak mıdır?
Bir kitabın çok tavsiye edilmesi dikkate alınabilir.
Ancak popülerlik kişisel uygunluğu garanti etmez.
Özellikle sosyal medyada yüksek net yapan öğrencilerin kullandığı kaynaklar kolayca model alınabilir.
Burada gözden kaçan nokta şudur:
O öğrenci bu kaynağa hangi seviyede geldi?
Daha önce hangi kaynakları çözdü?
Temeli ne durumdaydı?
Kaynağı hangi amaçla kullandı?
Bir öğrencinin hazırlık sürecinin son aşamasında kullandığı kitabı başka bir öğrencinin başlangıç kitabı yapmak doğru olmayabilir.
Başarılı öğrencinin kitabını kopyalamak yerine, o kitabı kullanabilecek seviyeye nasıl geldiğini anlamak daha değerlidir.
Soru Bankası ile Branş Denemesi Aynı İşi Yapmaz
Kaynak seçimi yalnızca soru bankası seçmek değildir.
Hazırlığın farklı aşamalarında farklı materyaller farklı görevler üstlenir.
Konu anlatımı, bilgiyi oluşturur.
Soru bankası, bilgiyi farklı durumlarda kullanmayı öğretir.
Çıkmış sorular, ÖSYM’nin ölçme yaklaşımını gösterir.
Branş denemeleri, bilgiyi karma ve süreli ortamda kullanmayı sınar.
Bu nedenle yalnızca çok sayıda soru bankası çözmek, hazırlığın bütün ihtiyaçlarını karşılamayabilir.
Doğru kaynak sistemi tek bir kitap aramak yerine farklı araçların görevlerini doğru dağıtmaktır.
Kaynak Seçiminde Yanlışlar Bize Ne Söyler?
Öğrencinin yanlışları kaynak seçiminde önemli veri sağlar.
Eğer yanlışların çoğu:
konu eksikliğinden kaynaklanıyorsa daha fazla zor soru yerine konu temeli gerekebilir.
yöntem bulamamaktan kaynaklanıyorsa farklı soru biçimleri görmek gerekebilir.
işlem hatalarından kaynaklanıyorsa daha zor kaynak almak problemi çözmeyebilir.
süre probleminden kaynaklanıyorsa branş denemeleri daha anlamlı olabilir.
Böylece kaynak seçimi kitapçı rafından değil, öğrencinin hata profilinden yapılabilir.
Üç Soruluk Kaynak Kontrolü
Bir öğrencinin kullandığı kaynağın kendisine uygun olup olmadığını anlaması için zaman zaman şu üç soruyu sorması yeterli olabilir:
Bu kaynak bana ne öğretiyor?
Sadece daha fazla soru mu görüyorum, yoksa yeni çözüm ilişkileri de kazanıyor muyum?
Soruların anlamlı bir bölümünü bağımsız çözebiliyor muyum?
Sürekli çözüme ihtiyaç duyuyorsam basamak fazla yüksek olabilir.
Bir ay önce yapamadığım soruları şimdi daha iyi yapabiliyor muyum?
Kaynak gelişim oluşturuyorsa bunun davranışa yansıması gerekir.
Bu üç sorunun cevabı, kitabın kapağındaki “zor” veya “ileri seviye” ifadesinden daha değerli olabilir.
AYT Matematikte Kaynak Sıralaması Nasıl Olmalı?
Herkese uygulanabilecek tek bir kitap sıralaması yoktur.
Ancak öğrenme mantığı açısından genel yön şu şekilde düşünülebilir:
Öğren → Uygula → Çeşitlendir → Karma çöz → Süre altında sınan.
Öğrenci önce konu bilgisini oluşturur.
Sonra bunu yönetilebilir sorularda kullanır.
Ardından farklı soru kurgularıyla karşılaşır.
Daha sonra konular birbirine karışır.
Son aşamada branş denemeleriyle süre ve karar verme becerisi devreye girer.
Kaynakların isimleri değişebilir.
Öğrenmenin sırası değişmemelidir.
Sık Sorulan Sorular
AYT Matematik için kaç soru bankası çözmek gerekir?
Sabit bir sayı yoktur. Kaynak sayısından çok öğrencinin kullandığı kaynaktan ne öğrendiği ve eksiklerini ne ölçüde kapattığı önemlidir.
AYT Matematikte zor kaynak çözmek şart mı?
Öğrencinin seviyesi ilerledikçe zorlayıcı sorularla karşılaşması faydalıdır. Ancak temel ve orta düzey sorularda yeterli bağımsızlık oluşmadan çok zor kaynaklara ağırlık vermek verimsiz olabilir.
Aynı anda iki AYT Matematik soru bankası çözülür mü?
Evet, ancak iki kaynağın çalışma sistemindeki görevleri belirli olmalıdır. Aynı seviyedeki çok sayıda kitabı paralel götürmek her zaman gerekli değildir.
Bir AYT Matematik kaynağını tamamen bitirmek gerekir mi?
Her durumda zorunlu değildir. Kaynağın öğrencinin ihtiyacını karşılayıp karşılamadığı daha önemli bir ölçüttür. Ancak sürekli yarım kitap bırakmak da çalışma disiplinini bozabilir.
Kaynak çok zor geliyorsa bırakmalı mıyım?
Birkaç soruya veya tek bir teste bakarak karar verilmemelidir. Öğrenci düzenli çalışmasına rağmen soruların büyük bölümünde sürekli çözüme ihtiyaç duyuyorsa daha uygun bir seviyeye dönmek değerlendirilebilir.
AYT Matematikte önce soru bankası mı branş denemesi mi?
Başlangıçta konu öğrenimi ve soru bankası çalışmaları daha ağırlıklı olabilir. Yeterli konu birikimi oluştukça branş denemeleri sisteme dahil edilir. İlerleyen dönemde ikisi birlikte kullanılabilir.
İlgili İçerikler
AYT Matematikte 0–10 Netten 20 Nete Nasıl Çıkılır?
AYT Matematikte 20 Netten 30 Net Nasıl Çıkılır?
AYT Matematikte Konu Çalışmak mı Soru Çözmek mi?
AYT Matematikte Çıkmış Sorular Nasıl Kullanılmalı?
AYT Matematik Branş Denemelerine Ne Zaman Başlanmalı?
Kısa Özet

Her öğrenci için tek bir “en iyi AYT Matematik kaynağı” yoktur.
Kaynak seçimi yalnızca nete değil, öğrencinin hata türlerine ve konu hâkimiyetine göre yapılmalıdır.
Fazla zor kaynak sürekli çözüm izlemeye, fazla kolay kaynak ise gelişimin yavaşlamasına neden olabilir.
Çözülen kitap sayısı tek başına başarı ölçütü değildir.
Soru bankası, çıkmış soru ve branş denemesi farklı amaçlara hizmet eder.
Kaynak seviyesi öğrencinin gelişimine paralel olarak yükselmelidir.
En doğru kaynak, öğrenciyi bulunduğu noktadan bir sonraki öğrenme basamağına taşıyan kaynaktır.

Saruhan Hoca’nın Görüşü
Öğrenciler kaynak seçerken çoğu zaman kitabın seviyesini sorar:
Kolay mı? Orta mı? Zor mu?
Oysa kitabın seviyesi kadar öğrencinin o kitap karşısındaki konumu önemlidir.
Bir kaynak öğrenciyi hiç zorlamıyorsa ona yeni bir şey öğretmeyebilir. Fakat sürekli çaresiz bırakıyorsa da öğrenmenin önüne geçebilir.
Doğru zorluk, öğrencinin her soruyu yapabildiği nokta ile hiçbir soruyu yapamadığı noktanın arasında bulunur.
Orada öğrenci bazen yanılır, bazen düşünür, bazen yardım alır; fakat zamanla daha önce yapamadığı şeyi kendi başına yapmaya başlar.
Bu nedenle kaynak seçiminin ölçüsü kitabın ne kadar zor olduğu değil, öğrencide ne kadar öğrenme ürettiğidir.
İyi kaynak öğrencinin seviyesini gösteren kitap değil, o seviyeyi değiştirebilen kitaptır.